پیامدهای منفی اهمال کاری و راههای برطرف کردن آنها

شاید خیلی از افراد با اصطلاح اهمال کاری به طور کامل آشنا نباشند اما همه با مفهوم این اصطلاح آشنا هستند و زندگی خیلی از افراد را تحت تاثیر خودش قرار داده است. خیلی وقت ها پیش آمده است که برای مثال به جای آماده شدن برای دفاع از پایان نامه که چند روز دیگر است به مسافرت می رویم. یا دانش آموزی که انجام تکالیفش را به آخرین زمان ممکن موکول می کند و زمان خود را صرف بازی کردن و تماشای تلویزیون می کند. آنقدر این رفتار تعلل ورزی پدیده ی شایعی در بین افراد است که اگر بخواهیم برای آن مثال بیاوریم با هیچ محدودیتی روبه رو نخواهیم شد. رفتارهای اهمال کارانه پیامد های منفی زیادی دارند و مانند تکه سنگ هایی هستند که در مسیر پیشرفت ما قرار دارند و گاهی اوقات به سادگی ما را از رسیدن به اهدافمان دور می کند.

تعریف اهمال کاری و علل آن:

این اصطلاح متعلق به رویکرد رفتار گرایی است و تعریف آن بسیار ساده است اهمال یعنی طفره، بی توجهی و تعلل و به تعویق انداختن. یعنی به جای پرداختن به کارهای ضروری به سراغ کارهایی می رویم که هیچ ضرورتی ندارند اما از انجام آنها لذت می بریم. در مقاله ارزیابی عوامل اهمال کاری بر اساس ویژگی های فردی در مورد ابعاد گوناگون اهمال کاری و علل آن توضیحات کاملی ارائه شده است و در این جا فقط به بیان سه علت عمده این رفتار می پردازیم . اولین علت را فروید بیان کرد. او اولین کسی بود که به بررسی این پدیده پرداخت و علت تعلل کردن انسان ها را تابع اصل لذت می داند او می گوید که این رفتار در انسان طبیعی است و انسان ها ذاتاً اهمال کار هستند زیرا انسان گرایش دارد که از درد و رنج دوری کرده و به دنبال لذت باشد. دومین علت عمده این رفتار ویژگی شخصیتی کمال طلبی است.

این افراد آنقدر معیار های درست و خوب انجام دادن کارهای خود را بالا می برند که عملاً انجام دادن آنها را برای خود غیر ممکن می کنند و سپس مدام آنها را به زمانی مناسب که معمولاً هیچ وقت از راه نمی رسد موکول می کنند دلیل سوم نداشتن مهارت تصمیم گیری است گاهی اوقات افراد به خاطر نداشتن این مهارت خیلی از کارها و فعالیت های مهم زندگی خود را به تأخیر می اندازند با تمام این توضیحات ما بیشتر در این مقاله به دنبال بیان پیامد های منفی این رفتار هستیم و اینکه چگونه بتوانیم این اختلال رفتاری را در خود بررسی کنیم و سپس برای درمان آن اقدام کنیم. ممکن است در خیلی از متون ویژگی هایی برای این افراد ذکر شده باشد اما واقعیت این است که این ویژگی ها در مورد همه افراد صدق نمی کند و نباید در دام آنها افتاد و بهترین کار استفاده از آزمون خود سنجی است که می توانید در مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره فراز از آن استفاده کنید و با توجه به نتایجی که به دست می آورید برای بررسی های بیشتر به یک روانشناس یا مشاور مراجعه کرده و اقدامات بعدی را با کمک و همراهی او انجام دهید.

پیامد های منفی اهمال کاری:

پیامدهای منفی اهمال کاری با توجه به شرایط زندگی هر کدام از ما متفاوت است. اما یکی از شایع ترین و عمومی ترین پیامد های این رفتار استرس است. وقتی تکالیف و مسئولیت های ضروری خود را به قول معروف به دقیقه 90 موکول می کنیم؛ زمان کمی برای انجام دادن و به پایان رساندن آنها داریم و همین زمان کم و مسئولیت زیاد باعث می شود استرس زیادی را متحمل شویم و این استرس تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی ما را تحت تأثیر خودش قرار می دهد. البته برخی از روانشناسان و پژوهشگران معتقدند مقدار مشخص و بهینه ای از استرس کار راه انداز است و باعث می شود فرد دست به کار شود و مسئولیت های خودش را به پایان برساند اما همین میزان بهینه استرس نیز در بلند مدت باعث فرسودگی روانشناختی افراد می شود. حتی پژوهشگران نیز به این نتیجه رسیده اند که خیلی از افرادی که از فرسودگی شغلی رنج می برند در بخشی از رفتارهای های خود دارای اهمال کاری شغلی هستند و نتیجه این فرسودگی شغلی کاهش رضایت شغلی است که گریبان گیر بسیاری از افراد در مشاغل گوناگون است.

دومین پیامدی که جزء پیامدهای شایع رفتارهای تعلل ورزانه است کاهش کیفیت در انجام وظایف و مسئولیت های شغلی، تحصیلی و اجتماعی و سایر مسئولیت هایی است که بر عهده فرد است. در واقع هرکاری که طعمه تعلل کردن می شود محکوم به این است که بعد از انجام شدن هم از کیفیت لازم برخوردار نباشد زیرا به خاطر زمان کمی که برای انجام دادن آن اختصاص داده شده است تمرکز کمی هم برای انجام آن به خرج داده می شود و در نتیجه از کیفیت بالایی نیز برخوردار نیست. پیامدهای متفاوت دیگری نیز وجود دارد مانند: از دست دادن موقعیت های مختلف برای پیشرفت و موفقیت در کار و زندگی. برخی از زمان ها و بزنگاه ها؛ زمان های طلایی زندگی هستند و وقتی از دست بروند دیگر نمی توان جایگزینی برای آنها در نظر گرفت و از دست دادن آنها ضربه سنگینی بر پیکره مسیر شغلی و زندگی افراد وارد می کند.

یکی دیگر از پیامدهایی که معمولاً افراد تجربه می کنند احساس گناه و شرم است. زیرا افراد می دانند که کارهای ضروری شان را باید انجام دهند و گاهی اوقات این کارها واقعاً برای آنها مهم است و وقتی این رفتار تعلل ورزی آنها باعث می شود که کارهایشان به تعویق بیفتد و یا از انجام آنها صرف نظر کنند احساس گناه زیادی به آنها دست می دهد و به شدت احساس بی کفایتی می کنند که خیلی برای آنها آزار دهنده است وکارایی کلی آنها را در انجام امور روزمره پایین می آورد.

یکی از بهترین اقداماتی که برای درمان اهمال کاری خود و فرار کردن از پیامدهای منفی این رفتار می توانید انجام دهید این است که میزان این رفتار را در خود بررسی کنید و سپس برای درمان از مشاوران مرکز مشاوره فراز کمک بگیرید.

 

 

 

نگارنده: آمنه کشاورز کارشناس ارشد مشاوره

اهمال کاری | ارزیابی عوامل اهمال کاری بر اساس ویژگیهای فردی

درمان اهمال کاری می تواند سهل و آسان شود، اگر بتوانیم آن را ریشه یابی کنیم. به همین خاطر وقت آن رسیده است که به برخی ریشه‌ها و عوامل اساسی اهمال‌کاری توجه کنیم و راهی برای‌ درمان‌ آن بیابیم.

اهمال کاری:

روان‌شناسان چند عامل مهم را برای این آسیب روانی ذکر کرده اند که می توانیم آن‌ها را‌ در‌ دو‌ دسته کلی، مورد بررسی قرار ‌دهیم:

  1. گاهی اوقات نابهنجاری های ویژگی های شخصیتی فرد اهمال کار باعث بروز مشکلات و آسیب ها می شود؛ مانند: انتظار بیش از حد از خود، اعتماد به نفس پایین، پایین بودن آستانه تحمل، کمال گرایی بیمارگونه، کوته نگری، خود کم بینی، راحت طلبی و لذت جویی کوتاه مدت.
  2. گاهی اوقات هم عدم ارتباط صحیح و سالم با دیگران و محیط اطراف مان باعث بروز مشکلات و آسیب هایی می شود که منجر به رخ دادن پدیده ی اهمال کاری می شود. مانند دیدگاه منفی به کار، عدم تسلط و مهارت در کار، نارضایتی از وضع موجود، نگرش خیالی و غیرواقع بینانه از دیگران، کینه و لجبازی با دیگران، برچسب زدن به دیگران، عدم حس مسئولیت نسبت به دیگران.

مواردی که تنها به شخص اهمال کار بستگی دارد:

1. احساس خود کم بینی:

این احساس‌ بر‌ اثر روبرو شدن با عوامل اجتماعی حاصل می‌شود:

  • برخی از افراد نسبت به خود احساس خود کم بینی دارند؛ تصور می کنند کاری را که در حال انجام آن هستند، باید به نحواحسن صورت گیرد تا از همه بهتر و کامل تر باشد؛ به همین خاطر همیشه رفـتار آنها هـمراه بـا ترس‌، اضطراب‌ و تشویش‌ ناخواسته است.
  • به طور طبیعی همه خـواهان جلب محبت دیگران هستند‌، ولی‌ اگر فردی نتواند به آن دست یابد، رنجیده خاطر شده و در نهایت نسبت به آنـان‌ خـصومت‌ مـی‌ورزد.
  • هر انسانی دوست دارد بر نقاط ضعف شخصیتی خود غلبه کند، اما‌ درصد‌ کـمی از انـسان‌ها موفق به این امر می شوند؛ درنتیجه‌، دچار اضطراب و احساس نا امیدی می شوند. شاید بتوان گفت، بهترین روش درمانی بـرای رهـایی از ایـن حالت، این باشد که انسان کاری کند‌ که‌ به قلمرو حکومت خـداوندی وارد‌ شـود‌ تـا به‌ آرامش واقعی‌ دست یابد.

2. کوته نگری :

بـرخی از افراد توجهی به آینده نمی کند و صرفاً به زمان حال می پردازند. در حقیقت زمان کوتاهی از عمر‌ خویش‌ را‌ می‌بینند. انگار همه چیز امروز است و فـردایی‌ وجـود‌ ندارد‌؛ معتقد به این باور هستند که‌ ” دم‌ را غنیمت باید شمرد “. اما باید توجه کرد برنامه برای آینده نداشتن و تنها به امروز نـظرکردن، بـرنامه‌ریزی را به مخاطره می‌اندازد.

3. انتظار بیش از حد از خود:

اگر شما از خودتان انتظار بیش از حد را داشته باشید و خود را مجاب کنید که این رفتار را باید انجام دهم، بی شک نـمی‌توانید بـه موقع به قول خود عمل کـنید‌. تا به حال این ضرب المثل را شنیده اید ” کامل‌گراها، ستارگان را‌ هـدف‌ قـرار می‌دهند ولی جز هوا چیزی نـصیبشان نـمی‌شود “؛ درست است که دقت در انجام کار، برای خوب عمل کردن لازم است، اما تندروی در این خواسته نـوعی آرمـان گرایی است که منجر‌ به‌ شـکست مـی شود.
امام عـلی ( ع ) در این باره گفتاری را نقل می کنند که بیانگر همین واقـعیت است : « به راستی که زیان‌کارترین مردم در معامله و ناامیدترینشان در تلاش و کوشش کسی است که تن خـویش را در‌ راه به دست‌ آوردن آرزوهای خود فرسوده کـند.

4. پایین بودن آستانه تحمل:

هرگاه کودک از چیزی خوشش نیآید، از طریق جیغ کشیدن و فریاد زدن نارضایتی خود‌ را ابراز می‌ کند. به مرور زمان وقتی کودک بزرگتر می شود، بر اثر‌ تجارب زیست شده، قدرت‌ تحمل‌پذیری‌ خویش را افزایش می دهد. اما برخی از افراد در برابر ناملایمات شکیبا و صبورند و بعضی‌ها خیلی زود از کوره در می‌روند.
به اعتقاد روان شناسان میزان تحمل پذیری افراد به سرشت، خـُلق و خـوی، میزان تأثیر پذیری آن‌ها از محیط‌، ساختار فیزیولوژی و قدرت اراده آنان بستگی دارد. در واقع می توان گفت، کسانی‌ که به زندگی نگاه خوش‌بینانه تر دارند، ناملایمات زندگی را آسان‌ تر می گیرند و کار برای آنان رنج‌آور نخواهد بود.

5. کمال گرایی بیمارگونه:

گرچه به طور ذاتی در همه انسان‌ها کمال‌جویی نهفته شده است؛ و دقت و توجه برای درست عمل کردن لازم است، اما کمال‌گرایی بیمار‌گونه راه مناسبی برای افزایش کیفیت خوب عمل کردن، نیست؛ چـرا کـه همیشه برآیند وسواس‌ جز‌ اضـطراب و عـقب نشینی در انجام کار چیز دیگری نخواهد داشت.

6. راحت طلبی و لذت جویی:

اکثر اهمال‌کاری‌ ها ناشی از لذت‌ جویی آنی و بی‌ طاقتی در رسیدن‌ به‌ خوشی زودگذر است؛ برای مثال، دانش آموزی که به برنامه‌های جـدی درسـی خود بـی‌اعتناست و بیش‌تر وقت خود را، حتی‌ در‌ ایام‌ امتحانات به بازی، شب‌نشینی، تفریح و… می‌ گذراند و یا داوطلب دوره دکتری‌ که به بـهانه امتحانات سخت برای ورود به آن، از این فکر صرف‌نظر کرده و راه پیشرفت را بر‌ خـود‌ مـسدود‌ مـی‌کند…

 

 

نگارنده : زینب پندار، دانشجوی دکترای مشاوره تخصصی