مشاوره ترک اعتیاد

مشاوره ترک اعتیاد

مشاوره ترک اعتیاد برای هر بیمار مبتلا به اعتیاد ضروری است. اعتیاد و اختلالات سو مصرف مواد هر فردی را بدون در نظر گرفتن سن، جنسیت، پیشینه یا تحصیلات تحت تاثیر قرار می دهد.

علت اعتیاد ناشناخته است، به این معنی که هر فردی در هنگام مصرف مواد مخدر یا الکل در معرض ابتلا به اختلال سو مصرف مواد است. از آن جایی که اعتیاد یک بیماری است، متخصصان از چندین روش برای کمک به بهبودی افراد استفاده می کنند.

هر فرآیند درمان در طول مصرف مواد مخدر اتفاق می افتد. در اینجا یعنی مرکز مشاوره فراز، تیم مجرب و دلسوز مشاوران ما، به طور معمول از مشاوره ترک اعتیاد برای بهبود یافتن بیمار استفاده می کنند.

مواد مخدر و الکل بر روی هر فرد تاثیر متفاوتی می گذارد. اگر چه شباهت هایی در علائم ترم، محرک ها و علل زمینه ای و فیزیولوژی خاص هر فرد وجود دارد، اما هیچ رویکرد یکسان و واحدی برای درمان وجود ندارد.

بنابراین، با کار در کنار بیماران، یک برنامه درمانی برای برطرف کردن نیاز ها و اهداف منحصر به فرد ترک اعتیاد ایجاد می کنیم. پس از تکمیل درمان، ما مراقبت های پس از اعتیاد گسترده ای را ارائه می دهیم تا به مراجعان کمک کنیم نه تنها سلاتی خود را به دست بیاورند، بلکه در حفظ آن نیز بکوشند.

اعتیاد به مواد مخدر چیست؟

اعتیاد اصطلاحی است که زمانی استفاده می شود که یک فرد قادر به کنترل برخی عادات و رفتار ها نباشد، تا جایی که آن ها مضر می شوند. برخی از نمونه های اعتیاد عبارتند از اعتیاد به الکل، قمار و سیگار.

اختلالات سو مصرف مواد مخدر و اعتیاد شرایط مزمنی هستند که باعث می شوند شما به طور اجباری از مواد مخدر یا الکل استفاده کنید. اعتیاد همچنین شیمی مغز شما را تغییر می دهد و مغز شما را برای آزادسازی انتقال دهنده های عصبی به مواد مخدر و الکل وابسته می کند.

وقتی مغز شما هجوم انتقال دهنده های عصبی را آزاد می کند، احساس سرخوشی شدیدی را تجربه می کنید. وقتی از مواد مخدر استفاده نمی کنید، می توانید با هوس شدید و علائم ترک کنار بیایید. اعتیاد همچنین خلق و خو، شخصیت و اولویت های شما را می تواند تغییر دهد که با مشاوره ترک اعتیاد قابل درمان است.

اعتیاد می تواند از عادات اجتماعی نامناسب ایجاد شود. همچنین می تواند ناشی از روشی باشد که این فعالیت ها و عادات باعث ایجاد احساس در افراد می شود، چه از نظر عاطفی و چه از نظر جسمی. این عادات می توانند برای فرد لذت بخش باشند به همین دلیل ممکن است آن ها را بارها و بارها تکرار کند.

آن قدر این فعالیت ها را تکرار می کند تا در هر بار آن احساس اولیه را حس کند. در بسیاری از موارد، افراد مبتلا به اعتیاد از این مشکل آگاه نیستند و از تاثیر آن بر زندگی خود یا اطرافیان خود نیز آگاه نیستند.

اگر اعتیاد ناشی از تروما باشد، یعنی یک اتفاق در گذشته، یک مشکل روانی یا یک تصادف باشد ممکن است فرد نتواند به تنهایی از اعتیاد خارج شود و به حمایت بیشتری نیاز دارد.

عوامل ابتلا به اعتیاد

مانند بسیاری از اختلالات سلامت روان، عوامل متعددی ممکن است در ایجاد اعتیاد به مواد مخدر نقش داشته باشند. عوامل اصلی عبارتند از:

  • محیط. عوامل محیطی از جمله قرار گرفتن در معرض گروه هم سن و سالان، باور ها و نگرش های خانواده به نظر می رسد در مصرف اولیه مواد مخدر نقش داشته باشند.
  • ژنتیک. هنگامی که مصرف یک مواد مخدر را شروع کردید، با شدت گرفتن اعتیاد به آن ممکن است تحت تاثیر ویژگی های ارثی و ژنتیکی قرار بگیرید که ممکن است پیشرفت بیماری را به تاخیر بیاندازد یا سرعت ببخشد.

تفاوت عادت و اعتیاد چیست؟

اعتیاد به عادتی گفته می شود که از کنترل خارج شده است، تا جایی که فرد برای کنارآمدن با زندگی روزمره به آن وابسته است. اعتیاد معمولا تاثیرات منفی بر سلامت عاطفی و جسمی فرد دارد و در عین حال بر اطرافیان وی نیز تاثیر می گذارد.

پیوند روانی چیزی است که اعتیاد را از عادت جدا می کند. عادت کاری است که افراد ممکن است برای تفریح، آرامش یا به عنوان راهی برای معاشرت انجام دهند.

افراد می توانند تصمیم بگیرند که یک عادت را ترک کنند، اگر چه ممکن است مدتی طول بکشد ولی درنهایت می توانند با موفقیت آن را پشت سر بگذارند.

با این حال، اعتیاد می تواند یک نیاز یا اجبار برای مصرف ماده مخدر باشد. به طور خلاصه یک عادت را می توان کنترل کرد در حالی که اعتیاد را نمی توان کنترل کرد.

تشخیص علائم اعتیاد به مواد مخدر

نشانه های زیادی برای ابتلا به اعتیاد وجود دارد. در حالی که این موارد ممکن است بسته به ماده یا فعالیت متفاوت باشد، هر اعتیادی ظرفیت این را دارد که بر عزت نفس و اعتماد به نفس تاثیر زیادی بگذارد.

همه ی افراد متفاوت هستند و برخی افراد ممکن است در پنهان کردن اعتیاد خود بهتر عمل کنند. حتی ممکن است ندانند که این یک مشکل جدی در زندگی آن ها شده است. برخی از تغییرات رفتاری می تواند نشان دهنده یک مشکل باشد.

رفتار های رایج و علائم اعتیاد عبارتند از:

  1. بروز دادن نوسانات خلقی مکرر
  2. از دست دادن علاقه به سرگرمی ها و فعالیت هایی که قبلا از آن ها لذت می بردند
  3. کناره گیری از فعالیت های اجتماعی یا نادیده گرفتن روابط
  4. تلاش برای پنهان کردن یا دروغ گفتن در مورد عادت ها
  5. از دست دادن شغل یا رویداد های اجتماعی

با این حال، با تنوع زیاد انواع مختلف اعتیاد، نشانه های ابتلا به این بیماری ممکن است در همه ی افراد یکسان نباشد و در برخی بیشتر یا کمتر نمایان باشد که می توانیم با مشاوره ترک اعتیاد آن را تشخیص دهیم.

پیشگیری از اعتیاد

بهترین راه برای پیشگیری از اعتیاد به مواد مخدر، خودداری و مصرف نکردن آن است. اگر پزشک دارویی با احتمال اعتیاد آور بودن را تجویز می کند، هنگام مصرف دارو مراقب باشید و دستور العمل های ارائه شده توسط پزشک را دنبال کنید.

پزشکان باید این گونه دارو ها را در مقادیر مشخصی تجویز کنند و استفاده از آن ها کنترل شده باشد. همچنین باید دقت شود که این گونه دارو ها مصرف طولانی مدت نداشته باشد. اگر احساس می کنید که باید بیشتر از دوز تجویز شده توسط پزشک مصرف کنید، با پزشک خود مشورت کنید.

مشاوره ترک اعتیاد چیست؟

مشاوره اعتیاد یک درمان مبتنی بر شواهد است که توانایی شما را برای شناسایی و تغییر افکار، احساسات و رفتار های منفی بهبود می بخشد. رفتار درمانی شناختی در درمان سو مصرف مواد بسیار موثر است.

به اشتراک گذاشتن عواطف و احساسات خود در یک محیط حمایتی و درمانی توانایی شما را در برقراری ارتباط و مقابله با عوامل استرس زا بهبود می بخشد.

مشاوره ترک اعتیاد همچنین به شما کمک می کند تا اهداف و برنامه هایی مانند اهداف شغلی یا تحصیلی را تعیین کنید. یکی دیگر از بخش های مهم درمان اعتیاد، توسعه راهبرد های مقابله ای سالم و مفید است.

عوامل استرس زا مانند احساسات منفی یا تغییرات مهم زندگی می تواند شما را در معرض خطر پیشرفت مجدد قرار دهد. به دست آوردن ابزار  و مهارت هایی برای مقابله با عوامل استرس زا می تواند به شما در حفظ پاک بودن کمک کند.

برنامه های مراقبت پس از بستری و کنار گذاشتن سو مصرف مواد تکنیک های مشاوره ترک اعتیاد را ارائه می دهد. مشاوره اعتیاد در کنار سایر درمان ها مانند استفاده از دارو ها و درمان های جامع استفاده می شود و عوارض جانبی کمی دارد.

اساسا مشاوره با قطع چرخه اعتیاد، راه جدیدی را برای افراد مبتلا به اعتیاد فراهم می کند تا موقعیت های جدیدی را که در زندگی در برابر آن ها قرار می گیرد را از دست ندهند.

انواع درمان های رایج ترک اعتیاد

هنگام انتخاب برنامه مناسب مشاوره ترک اعتیاد باید عوامل زیادی را در نظر بگیرید، تمرکز بر برخی از رایج ترین انواع آن می تواند به شما در تصمیم گیری آگاهانه کمک کند. در اینجا سه روش رایج مشاوره اعتیاد وجود دارد که به شرح زیر هستند:

  • درمان شناختی- رفتاری(CBT): در این درمان بسیاری از شرایط سلامت روان و اعتیاد استفاده می شود. این شکل از درمان ابزار هایی را به افراد می دهد تا الگوهای افکار و رفتاری را که ممکن است منجر به پیامد های منفی شود، تشخیص دهند.

در درمان اعتیاد، این روش به افراد کمک می کند تا موقعیت هایی را شناسایی کند که احتمالا از مواد استفاده می کنند. آن ها مهارت های لازم برای اجتناب از این موقعیت ها یا کنار آمدن با آن ها را در آینده به دست می آورند.

  • مصاحبه انگیزشی: یک گزینه درمانی دیگر برای افرادی است که با انگیزه حفظ هوشیاری دست و پنجه نرم می کنند. مشاوران با همدلی درباره ی این که چه چیزی بیمارشان را درگیر کرده است می پرسند. این سوالات به افراد کمک می کند تا دلایل خود را برای تغیر رفتارشان تشخیص دهند.

مصاحبه انگیزشی اغلب با افرادی انجام می شود که احساس آمادگی برای پاسخ دادن به سوالات را داشته باشند. همچنین برای کسانی هم استفاده می شود که احساس آمادگی ندارند و تلاشی برای درمان نمی کنند.

  • گروه درمانی: این مورد از روش های درمان حس اجتماعی بودن را تقویت می کند که یک ابزار موثر پیشگیری از پیشرفت برای افراد در حال بهبودی است.

در جلسات مشاوره ترک اعتیاد چه می گذرد؟

طی جلسات گروهی ترک اعتیاد، شرکت کنندگان ممکن است داستان های خود را به اشتراک بگذارند. در مورد جایگاهی که در روند بهبودی هستند صحبت کنند و بگویند که چیزهایی برای آن ها مفید بوده است.

همچنین شانس دریافت حمایت فوری و بدون قید و شرط از گروهی از هم سن و سالان را داشته باشند. مشاورانی که گروه را رهبری می کنند، می توانند به طور موثر گروه را در پرداختن به موضوعات مهم مانند حل مسئله و توسعه مهارت های مقابله ای راهنمایی کنند. گروه درمانی راهی عالی برای ارائه پشتیبانی و آموزش ارزشمند به افراد زیادی در یک زمان متمرکز است.

چگونه ترک اعتیاد اثر بخشی داشته باشیم؟

چه با ایده درمان آشنایی داشته باشید یا نه، شما می توانید برخی از جنبه های مشاوره ترک اعتیاد در برنامه درمانی خود  قرار دهید که تقریبا به طور قطعی به شانس شما برای موفقیت طولانی مدت در بهبودی کمک می کند.

مواردی وجود دارد که باید هنگام شروع ترک اعتیاد به خاطر داشت، از جمله:

  • ثابت قدم باشید. به طور منظم در جلسات شرکت کنید و پس از پایان برنامه درمانی به درمان ادامه دهید و آن را متوقف نکنید. اگر یک تکنیک احساس خوبی را در شما به وجود نمی آورد پس می توانید راه دیگری را امتحان کنید.
  • صادق باشید. درمان تنها در صورتی موثر خواهد بود که شما صادق و راستگو باشید.
  • واقع بین باشید. تغییر واقعی و ترک اعتیاد به زمان نیاز دارد. اگر انتظار نتایج فوری را دارید، ناامید خواهید شد.

در ترک اعتیاد، تمرکز بر پیشرفت به جای کمال طلبی مهم است. مشاور شما می تواند بخش مهمی از پشتیبانی و حامی شما باشد و می تواند مهارت های ارزشمندی را به شما بیاموزد که به شما در درمان مادام العمر تاثیر می گذارد.

اهداف مشاوره ترک اعتیاد

ما در تیم مشاوره اعتیاد در مرکز مشاوره فراز برای دستیابی به اهدافی از جمله ایجاد انگیزه در فرد برای تغییر خودش، آموزش مهارت های مقابله و حل مسئله برای حفظ هوشیاری، نحوه کنار آمدن با هوس ها و جلوگیری از محرک ها و مشارکت دادن خانواده بیمار در جلسات مشاوره تلاش می کنیم.

اعضای خانواده که در روند درمان بیمار شرکت دارند، می توانند موفقیت درمان فرد را تا حد زیادی بهبود ببخشند. بسیاری از افراد ماه ها یا سال ها پس از شرکت در جلسات درمانی ترک اعتیاد به درمان فردی، گروهی یا خانوادگی ادامه می دهند.

بسیاری از بیماران مبتلا به اعتیاد پس از بهبودی به مراقبت های مداوم از جمله سلامت روان و مدیریت استفاده دارو ها توسط پزشک یا روانپزشک نیاز دارند. قبل از ترک دوره توانبخشی اعتیاد تیم ما به شما کمک می کند تا یک برنامه مراقبت های پس از درمان را داشته باشید.

برای یافتن مرکز مشاوره اعتیاد به کجا مراجعه کنیم؟

شما در صورت نیاز به خدمات مشاوره ترک اعتیاد می توانید از مشاوران متخصص و مجرب مرکز مشاوره فراز به صورت حضوری، تلفنی و یا تماس تصویری مشاوره دریافت کنید.

برای گرفتن وقت و هماهنگی با شماره تلفن همراه 09371178718 و یا شماره تلفن های 02122640332 و 02188672553 تماس بگیرید.

مرکز مشاوره فراز_مشاوره حضوری

مشاوره حضوری

مشاوره حضوری یکی از تاثیرگذار ترین روش هاش مشاوره در مراکز روانشناسی و مشاوره می باشد. به نظر شما بهترین روش مشاوره کدام نوع آن می باشد؟

امروز در این مقاله قصد داریم به طور کامل در مورد مشاوره حضوری صحبت کنیم و جنبه های مختلف آن را مورد بررسی قرار دهیم.

ابتدا به توضیح مختصر در رابطه با تعریف مشاوره روانشناسی، وظایف و… می پردازیم.

مشاوره روانشناسی چیست؟

مشاوره روانشناسی یکی از شاخه های روانشناسی است. تمرکز این شاخه روی کمک به افرادی است که دارای مشکلات و پیچدگی های روانی هستند. مشاور به افراد کمک می کند که مشکلات خود را حل کنند و به زندگی خود بهبود ببخشند.

انجمن روانشناسی آمریکا بزرگ‌ترین نهاد علمی و حرفه‌ای روانشناسی در ایالات‌متحده است. از دیدگاه انجمن روانشناسی آمریکا، مشاوره روانشناسی تخصصی از روانشناسی است که به دنبال حل مشکلات احساسی، اجتماعی، کاری، تحصیلی و تندرستی افراد در تمامی سنین است. این مشکلات می‌تواند در مواجهه فرد با خود، خانواده، محیط تحصیل، محیط کار و محیط‌هایی است که در آن با افراد دیگر در ارتباط است، وجود داشته باشد.

وظیفه مشاور روانشناس

مشاور روانشناس سعی می کند توانایی ها و مهارت های مراجعه کنندگان خود را بالا ببرند و کاری کنند تا فرد احساس بهتری نسبت به خودش داشته باشد. مشاور در این راه از روش ها و متد های روان درمانی استفاده می کند تا شخص مشکلات خود را ریشه یابی کند و به کمک مشاور آن ها را حل کند.

در طول جلسات روان درمانی، به صورت گروهی یا انفردای، مشاور از طریق به کارگیری تکنیک های درمانی مختلف برای کار با کودکان، نوجوانان، زوجین، خانواده ها و افراد بزرگسال در تمامی رده های سنی استفاده می کند. مشاور روانشناس برای حل مشکلات شدید روانی نیست. وظیفه اون حل مشکلاتی است که افراد بر اثر چالش ها و کمبودهای زندگی با آن مواجه شده اند.

برخی دیگر از وظایف مشاور به طور کلی به شرح زیر می باشد:

  • برقراري ارتباط موثر با مراجع
  • كسب و ارائه اطلاعات لازم از طريق به جريان انداختن و هدايت بحث
  • شناسايي و درك مسئله (هاي) مُراجع و ابراز اين درك به او
    افرادي كه براي دريافت ياري، مراجعه مي كنند خواستار آنند كه توسط كارشناساني كه با آن ها مشاوره مي نمايند درك شوند. بدين منظورمشاور، ممكن است با تكان دادن سر، نگاه كردن، توجه به مراوده هاي كلامي و غيركلامي، پرسيدن و بازتاب دادن آنچه گفته شده، توجه و درك خود از مُراجع را ابراز نمايد. يك تاييديه قوي براي مراجع مبني براينكه حرف هايش شنيده شده، استفاده از واژه هاي خود او براي طرح سوال يا مداخله بعدي است. هنگامي كه فرد احساس مي كند او را درك مي كنند، خود تسلايي قابل توجه است;  حتي اگر چيزي ارائه نشود. اين احساس همچنين موجب افزايش اعتماد و مشوق آشكار ساختن خود مي باشد.
  • بررسي و تشريح دلالت ها و اثرات مسئله بركار، زندگي، و روابط اجتماعي مُراجع از طريق گفت و گو.
  • استخراج و توصيف تمام مسايل و دغدغه هاي مراجع، آنگونه كه خودش آن ها را مي بيند.
  • توجه و پرس وجو در باره روابط با خانواده، دوستان، كاركنان ومتخصصان بهداشتي ديگر.
    پرسش هايي كه ممكن است در اين زمينه مطرح باشد شامل :

آيا فرد ديگري در باره مسئله اطلاع دارد و چه كسی

چه فرد يا افرادي ممكن است بيشتر تحت تاثير باشند و چگونه ؟

  • چه كسي تمايل دارد كه (در مراقبت و حمايت از مُراجع) درگير باشد ؟
    ياري دادن به مراجعه کننده از طريق بحث براي تعيين اولويت ها و ترتيب مسايل براي رسيدگي و حل آن ها. درك اينكه مُراجع چگونه به مشكل خود مي نگرد و كمك به او براي درنظر گرفتن ديدگاه هاي ديگر و شناخت ابعاد و جوانب ديگر مسئل
  • كمك به مُراجع براي اينكه احساس كند گزينش هاي متعددي براي او وجود دارد.
    در نتيجه ناخوشي يا اضطراب ناشي از مواجهه با مسئله، مُراجع ممكن است احساس كند كه راه چاره و تصميمي براي او وجود ندارد. با چنين احساسي، فرد مقداري از اعتماد به نفس و استقلال خود را از دست مي دهد.
  • حفظ درجه اي از بي طرفي در ارتباط باشيوه زندگي مراجع وتصميماتي كه در باره نحوه سازگاري با مسئله خواهد گرفت اين به افزايش اعتماد به نفس و احساس استقلال او كمك مي نمايد.
  • كمك به مُراجع براي تدبير و حل مسايل خود از طريق
    ارتقاي سطح دانش و اطلاعات و قادر ساختن او براي نگريستن و تحليل موقعيت خود از جوانب مختلف، افزايش دامنه انتخاب و تصميم گيري آگاهانه .
  • كمك به تقويت اعتماد به نفس، پذيرش مسئوليت مُراجع و واگذاري مسئوليت به او براي حل مسئله.
  • كمك به مُراجع براي تداوم تطابق و تغيير (يعني هر جا كه مناسب باشد او را اميدوار سازيد.(
  • شناسايي موانعي كه ممكن است مانع تغيير شوند و توجه به راهبردهايي براي غلبه بر آن ها.
    اين ممكن است مستلزم شناسايي تجربه هاي موفق مُراجع در گذشته براي كسب اعتماد به نفس، يادگيري شيوه هاي جديد براي تعامل با افرادي كه مانع محسوب مي شوند، كشف و ابداع برنامه هاي جديد براي نيل به هدف باشد .
  • توجه به اينكه مشكلات مربوط به مراقبت هاي بهداشتي الزاما مشكل اصلي يا شديدترين مسئله مراجعان نيستند. به عبارت ديگر نحوه رفتار، واكنش يا تطابق مردم هنگام مواجهه با مسائل مرتبط با سلامتي ممكن است علامتي از مشكلات زمينه اي يا همراه ديگر باشد.
    از اين رو نگريستن به مشكلات طبي مثل بيماري به عنوان مدخلي بر ساير مشكلات ارتباطي و رواني ـ اجتماعي، قابل توجه است.
  • كمك به مُراجع براي حفظ اميد واقع بينانه و تصديق توانائي هاي تطابقي او
    بدين منظور تغييرات مثبتي كه در زندگي مُراجع و در مقابله با مسئله رخ داده است را شناسايي و برجسته كنيد.
  • ترغيب و كمك به مُراجع براي اينكه با افرادي كه در مراقبت وحمايت از او نقش موثر دارند، تعامل داشته باشد (مثل اعضاي خانواده، دوستان، همكاران). اين كار به جلوگيري از وابستگي به مشاور يا متخصصان ديگر كمك مي كند.
  • براي فراهم كردن حفاظت و مراقبت روان شناختي جامع براي مراجع، با پزشكان، پرستاران و متخصصان ديگر تعامل و تشريك مساعي داشته باشيد.

کار مشاور نصیحت نیست!

یکی از اساسی ترین و مهم ترین ویژگی یک مشاور این است که نصیحت نمی کند. افراد به دلایل مختلفی از جمله از دست دادن عزیزان، مشکلات ارتباطی، مسایل مربوط به ازدواج و یا بهبود روش زندگی به سراغ مشاور می روند. شغل مشاور این نیست که به دیگران نصیحت کند که چه کار بکنند. نقش مشاور تشویق دیگران برای دیدن انتخاب های موجود و یافتن راه های مخصوص خودشان برای ایجاد تغییرات مثبت است. مشاور برای کمک به مراجعین خود معمولا سبک خاصی از مشاوره (که به عنوان رویکرد تئوریکی مشاوره شناخته شده است.) را بکار می برید.

انواع مشاوره

مشاوره ازدواج

مشاوره ازدواج با عنوان اصلی «مشاوره پیش از ازدواج» (Premarital Counseling) به مشاوره ای گفته میشود که زوجین جوان را برای زندگی مشترک آماده ساخته و آموزش های لازم برای زندگی آتی را به آن ها می دهد.

این نوع مشاوره می تواند تضمینی برای داشتن یک رابطه مستحکم و پایدار را برای زوجین عزیز فراهم کند. مشاوره قبل از ازدواج همچنین می‌تواند زوجین را با نقاط ضعف‌ و قوت رابطه آشنا کرده و آن ها برای مواجهه با چالش های زندگی مشترک آماده می کند تا در زندگی غافل گیر نشوند.

مشاوره کودکان

مشاوره کودک (Child Counseling) به منظور  تربیت و آموزش والدین برای مواجهه با مشکلات کودکی فرزندان استفاده می شود، نوعی از انواع مشاوره روانشناسی است که برای حل مشکلات دوران کودکی و نوجوانی است. کودکان و نوجوانان معمولاً به‌اندازه برزگسالان قادر به بیان و بروز آنچه در درون آن‌ها می‌گذرد نیستند و این ممکن است کار را برای آن‌ها و برای والدینشان سخت کند. مشاوره کودکان فضایی را برای کودکان و نوجوانان فراهم می‌کند تا بتوانند به‌راحتی درباره احساسات، ترس‌ها، اضطراب‌ها و مشکلاتشان صحبت کنند.

مشاوره خانواده

مشاوره خانواده (family counselling) یکی از اصلی‌ترین شاخه‌های مشاوره روانشناسی است. همان‌طور که ابتدای این یادداشت گفته شد، در بسیاری از منابع مشاوره ازدواج، مشاوره زوجین و مشاوره کودکان را هم جزوی از مشاوره خانواده می‌دانند. مشاوره خانواده همان‌طور که از نام آن پیداست، برای حل مشکلات درونی خانواده و ارتقای سلامت روان آن کاربرد دارد.

مشاوره تحصیلی

مشاوره تحصیلی (Educational Counselling) در اصل نوعی از مشاوره روانشناسی است که اسم دقیق آن مشاوره دوران تحصیل است. این نوع مشاوره روانشناسی به افراد، به‌خصوص کودکان و نوجوانان کمک می‌کند تا به مشکلات دوران تحصیل خود از دبستان تا دانشگاه فائق آیند. هرچند که مشاوره در انتخاب رشته تحصیلی یکی از امور مربوط به این نوع مشاوره است اما مشاوره تحصیلی را نباید با خدماتی که امروزه مؤسسات آموزشی مخصوص کنکور با عنوان مشاوره تحصیلی ارائه می‌دهند اشتباه گرفت.

مشاوره تحصیلی معمولاً با کاربرد آن برای دانش‌آموزانی که دچار افت تحصیلی شده‌اند شناخته می‌شود اما این نوع مشاوره برای حل مشکلاتی از قبیل اعتمادبه‌نفس پایین، مشکل با معلم، قلدری و بسیاری از مشکلاتی که در حین تحصیل برای دانش‌آموزان و دانشجویان به وجود می‌آید کاربرد دارد. امروزه مشاوره تحصیلی یکی از ارکان اصلی آموزش در مدارس محسوب می‌شود.

روش های مراجعه به مشاور و روانشناس

  • مشاوره حضوری
  • مشاوره تلفنی
  • مشاوره آنلاین
  • مشاوره حضوری

مشاوره حضوری

همانطور که اشاره شد مشاوره حضوری یکی از پرکاربردترین آیتم خدمات روانشناسی و مشاوره است.

در مشاوره حضوری، مشاور و مراجع در یک محیط تخصصی و درمانی مناسب رو به روی هم قرار می گیرند و به بررسی مشکل می پردازند.

تعداد جلسات مشاوره حضوری بسته به مشکل مراجع و نظر مشاور تعیین می شود که در هریک از این جلسات مشاور و مراجع به مدت ۳۰ تا ۵۰ دقیقه با یکدیگر به گفت و گو می نشینند.

آشنایی با مراجع و دریافت اطلاعات اولیه، آگاهی از مشکل مراجع و دلیل مراجعه ی او به مشاور، بررسی دقیق مشکل، بررسی محیط و عوامل تاثیر گذار بیرونی و درونی در بوجود آمدن آن مشکل، هدف گذاری و طی کردن روند درمانی از فرایندهای مشاوره حضوری به حساب می آید.

درمان اختلالات روانشناختی، زوج درمانی، خانواده درمانی، مشاوره تحصیلی، بهبود روابط اجتماعی و … از جمله ی کاربردهای مشاوره روانشناسی حضوری است که درمانگر با استفاده از رویکردهای مختلف مثل روانکاوی، شناختی، رفتاری و یا رویکرد شناختی – رفتاری و … به افراد کمک می کند.

مشاوره روانشناسی حضوری می تواند به صورت فردی یا گروهی صورت بگیرد که فردی یا گروهی بودن جلسات مشاوره بستگی به مشکل مراجع و نظر متخصص دارد.

گاهی اوقات مشاور با توجه به مشکل مراجع جلسات مشاوره گروهی را بر مشاور فردی ترجیح می دهد یا اینکه ترجیح می دهد فرد بعد از طی کردن چند جلسه مشاوره فردی، مشاوره گروهی دریافت کند.

مشاوره تلفنی

روش انجام مشاوره با تلفن به اين صورت است كه متقاضی در تماس با يكی از شماره‌های مرکز، به مشاور متصل و طی 5 تا 20 دقيقه سوال و اطلاعات لازم به مشاوره داده می‌شود و بعد از پايان مكالمه، مشاور نسبت به تجزيه و تحليل اطلاعات اقدام می‌نمايد.

در مرحله بعد ابعاد و روند مشاوره روانشناسی تلفنی برای فرد مشخص و به وی اطلاع داده می‌شود تا در خصوص تماس و پیگیری موضوع برای جلسه دوم اقدام كند. در مرحله دوم بيشترين اطلاعات و دستورالعمل‌هايی برای برآورده ساختن درخواست فرد از سوی مشاور به وی ارائه می‌شود. در صورتی كه فرد تمايل به ادامه مشاوره به صورت تلفنی داشته باشد، در جلسه دوم برای اين منظور به وی اطلاعات لازم داده خواهد شد. بسیاری از مواقع مراجع در مورد وضعيت و نياز واقعی خود اطلاع كافی و تصوير روشنی ندارد. در اين موارد توصيه می‌‌شود حداقل يک جلسه مشاوره حضوری برای وی انجام شود.

مشاوره آنلاین

نزدیکترین روش به مشاوره حضوری، روش مشاوره آنلاین ویدئویی است.

هرچند که مشاور و مراجع به صورت حضوری مقابل هم نیستند ولی به این دلیل که مشاور می تواند همزمان صدای مراجع را بشنود و تصویرش را ببیند، می تواند تا حدودی متوجه زبان بدن فرد شود، این روش مشاوره، روش جایگزین بسیار مطلوبی برای مشاوره حضوری است.

در این روش امکان اجرایی کردن و آموزش بسیاری از روش های درمانی وجود دارد، به همین دلیل مورد استقبال زیادی قرار گرفته و می توان از آن در بسیاری از مواقع استفاده کرد.

امکان برقراری تماس تصویری و دریافت مشاوره ویدئویی آنلاین نیز در مرکز مشاورانه وجود دارد و عزیزان مایل به دریافت مشاوره ویدئویی با تماس با مرکز مشاورانه می توانند برای دریافت نوبت مشاوره ی تصویری اقدام کنند.

شما درصورت نیاز به خدمات مشاوره حضوری، می توانید از مشاوران متخصص و مجرب مرکز مشاوره فراز به صورت حضوری، تلفنی و یا تماس تصویری مشاوره دریافت کنید. برای گرفتن وقت و هماهنگی با شماره تلفن همراه  09371178718   و یا شماره های تلفن 02122640332 و 02188672553 تماس بگیرید.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مشاوره خانواده

مشاوره خانواده

مشاور خانواده در مراکز مشاوره خانواده معمولا مشکلات افراد را در بطن خانواده مورد بررسی قرار می دهد.  گاهی اوقات در مشاوره خانواده افراد به صورت گروهی تحت درمان قرار می گیرند زیرا که بهبود روابط بین فردی در خانواده بسیار با اهمیت است.  همه ما می دانیم خانواده یکی از ارکان مهم زندگی فردی و اجتماعی اشخاص است. مشکلات خانوادگی مختلف می تواند آرامش و محبت یک خانواده را برهم زند. همه ما اولین ارتباطات خود را در خانواده برقرار می کنیم و در نتیجه بدون شک خانواده و روابط عاطفی بین اعضای آن یکی از مهم ترین عوامل رشد و ترقی تمام افراد جامعه می باشد.

به همان اندازه که خانواده عامل رشد و تکامل شخصیت افراد است، می تواند عامل بسیار مهمی در پدید آمدن مشکلات و اختلالات روانی باشد. در بسیاری از موارد دیده شده که افزایش جمعیت یک خانواده، بالا رفتن فشار ها و مسئولیت های هر کدام از افراد خانواده، به بلوغ رسیدن نوجوان خانواده و موارد بسیار زیاد دیگری هستند که بی توجهی به آن ها می تواند بحران های بزرگی را به وجود آورند.

امروز در این مقاله قصد داریم راه حل بسیار کاربردی و مهم را برای شما عزیزان ارائه دهیم تا با استفاده از آن بتوانید از بروز چنین بحران ها و مشکلات در خانواده خود جلو گیری کنید.

ابتدا پیش از پرداختن به مسئله مشاور خانواده، بهتر است به بررسی مشکلاتی که درون خانواده ها به وجود می آیند و دلیل به وجود آمدن آن ها را بررسی کنیم.این مشکلات عبارتند از:

انواع مشکلات خانوادگی

اولین و مهم ترین مشکل موجود در خانواده، اختلافات و مشکلات بین زن و شوهر است. این مشکلات که می توانند دلایل خاص داشته باشند، موجب برهم خوردن آرامش فرزندان می شود. مشاور خانواده می تواند در این زمینه نقش بسیار مهم و حیاتی را برای شما ایفا کند و بسیاری از دغدغه های فرزندان را بکاهد.

  • مشکلات بین والدین و فرزندان

دومین مشکل عمده موجود در خانواده ها مشکلاتی است که حاصل رابطه بد والدین و فرزندان است. بیشتر نگرانی والدین این است که نمی توانند با فرزندان خود رابطه خوبی برقرار کنند مخصوصا نوجوانانی که در سن بلوغ هستند. اکثر موضوعاتی که والدین با مراجعه به مراکز مشاوره بیان می کنند همین موضوع است.

مشاوران تلاش می کنند با ارائه راهکار های مناسب این مشکلات را حل کنند چرا که این بحران ها می تواند در آینده فرزندان تاثیرات منفی بگذارد و باعث انحافات اجتماعی آن ها شوند.

  • کمبود محبت میان والدین و فرزندان

یکی از دلایل به وجود آمدن مشکلات بین والدین و فرزندان ها عدم برقرای روابط دوستانه و عاطفی مناسب با یکدیگر است. زمانی که فرزندان نتوانند با والدین خود رابطه خوبی داشته باشند، به دنبال جبران این کمبود در بیرون از محیط خانواده هستند که عواقب خوبی ندارد.

  • مشکلات تربیتی فرزندان

از دیگر موارد مشکلات خانوادگی که دلیل مراجعه به مشاور خانواده است، مشکلات تربیتی و چالش های مربوط به آن است. معمولا زوج هایی که به تازگی صاحب فرزند می شوند، در روند تربیت فرزندان خود و برقرای ارتباط با آن ها دچار مشکل و سردرگمی می شوند.

مشاور خانوادگی می تواند در این مورد کمک زیادی به این دسته از افراد کند. چرا که مشاورین خانواده با داشتن دانش و اطلاعات کامل در زمینه کودکان می توانند به راحتی مشکلات شما را حل کنند.

چالش های اخلاقی و مشکلات رفتاری زوج ها

از دگیر مشکلات و دغدغه های موجود در میان زوج ها، مشکلات اخلاقی و رفتاری همسران است. اکثر کسانی که به دفتر مشاوره مرتجعه می کنند، اذعان می کنند روابط خوبی با همسر خود ندارند و به دنبال راهکار هایی برای حل این دسته از مشکلات هستند.

قطعا مشاور خانوادگی با دانش و تسلطی که در زمینه روانشناسی افراد دارد، می تواند شخصیت افراد را به طور کامل شناسایی کند و با رسیدن به درک درست و کامل از روابط افراد با یک دیگر، مشکلات و اختلافات آن ها را حل می کند.

موارد بسیار مهمی که تا این جا در این مقاله به آنها اشاره کردیم با این سبب گفته شدند که یکی از موارد بسیار مهمی که افراد همواره برای مشاوره به مرکز مشاوره مراجعه می‌کنند مشکلات خانوادگی است و مشاور خانوادگی به عنوان یکی از مشاوران مهم، می‌تواند سبب بهتر شدن شرایط خانواده‌ها شود و از آنجایی که خانواده‌ ها بنیان جامعه را تشکیل می دهند نقش مشاور خانواده بسیار حائز اهمیت بوده و می‌تواند باعث سلامت فکری و اخلاقی و اجتماعی جامعه نیز شده و جامعه را نیز در شرایط بهتر و مطلوب ‌تری قرار دهد.

وظیفه مشاور خانواده

بنابراین مشاوران بایستی بر اهمیت کار خود واقف بوده و بدانند که با اصلاح امور خانواده می ‌توانند نقش مهمی را در سلامت کلی جامعه نیز به نمایند اگر فردی را می شناسید که در زمینه خانوادگی با انواع مشکلات خانوادگی اعم از روابط نامطلوب با همسرخود فقدان دانش کافی در زمینه تربیت فرزند فقدان مهارت کافی در زمینه ارتباط با فرزندان نوجوان و یا همینطور مشکلات ارتباطی دیگر با سایر اعضای خانواده رو به رو است، بایستی او را به مرکز مشاوره معرفی نموده تا بتواند جهت انجام مشاوره خانوادگی اقدام نماید و از این راه مشکلات یکی پس از دیگری از پیش رو برداشته و آینده‌ی مناسب تر و سالم تر را برای خود رقم بزند.

بسیاری از مردم به دلیل نداشتن مشکلات متعدد خانوادگی زمان کافی را برای مشاوره و مراجعه به مرکز مشاوره ندارند و مشکلات را نادیده گرفته و یا کوچک می شمارند و مرحله به مرحله مشکلات را پشت گوش انداخته و سبب می‌شوند که در آینده این مشکلات کوچک بر روی هم تلنبار شده و مشکلات متعددی و بزرگتری را برای افراد و خانواده به وجود بیاورند.

مشاور خانواده کیست؟

وقتی بعضی از مشکلات در خانواده به وجود آمده است باید برای ریشه یابی و پیدا کردن راه حل های مناسب آن ها نیز از همه ی اعضای خانواده کمک گرفت. مشاور و روانشناس خانواده کسی است که در این مسیر شما را یاری می کند و بی هیچ قضاوت و پیش داوری به حل مشکلات خانوادگی شما می پردازد. مشاوره خانواده مدت زمان طولانی در کنار اعضای خانواده خواهد بود و با آن ها با توجه به نوع و شدت مشکلی که دارند جلسات متعدد گروهی و انفرادی برگزار می کند.

او به صحبت ها و نقطه نظرات تک تک اعضا گوش می دهد و تا حد امکان از آن ها حمایت می کند، سعی می کند اضطراب و تنش موجود در افراد را از بین ببرد، سپس مشاور خانواده به ریشه یابی مشکلات پرداخته و سعی می کند برای آن ها را از طریق اصلاح و بهبود ارتباط بین اعضا راه حل مناسب و کاربردی پیدا کند. مشاوره خانواده نه تنها به حل مشکلات می پردازد بلکه در بسیاری از موارد از بروز مشکلات نیز پیشگیری می کند به همین دلیل است که خیلی از والدین و خانواده هایی که مسئله و مشکل بارزی هم ندارند از مشاوران خانواده در ارتباط هایشان کمک و مشورت می گیرند.

توانایی برقراری ارتباطات درست، توانایی درک و حل مسائل، توانایی رهبری، عدم قضاوت هیچ یک از اعضا، رازداری، توانایی آموزش مهارت های ارتباطی، صداقت و اخلاق مداری از ویژگی های اصلی یک مشاور و روان شناس خانواده مطلوب و حرفه ای است.

اهداف مشاوره خانواده

برخی از اهداف استفاده از مشاور خانواده عبارتند از:

  1. حفظ و توسعه سلامت روانی اعضای خانواده.
  2. اصلاح و بهبود شیوه های ارتباطی غلط و تقویت شیوه های ارتباطی درست و کارآمد.
  3. گسترش درک و همدلی بین اعضای خانواده.
  4. حل تعارضات و اختلالات خانوادگی.
  5. افزایش شناخت و آگاهی اعضای خانواده از شخصیت یک دیگر.
  6. پیشگیری از بسیاری از مشکلات.
  7. با همراه کردن همه ی اعضای خانواده در حل مشکل به هیچ کدام از افراد به عنوان عامل اصلی مشکل دیده نخواهد شد.

 مزایای مشاوره خانواده

هر خانواده سهم خودش را از مشکلات و معضلات دارد که برای جلوگیری از بحران باید به طور جامع رسیدگی شود و از روانشناس خانواده کمک بگیرند. حضور یک روانشناس در خانواده مزایای زیادی دارد که اینجا شش موردش را جمع آوری کرده ایم :

  •  بهبود ارتباطات در درون خانواده

بخاطر مشکلاتی که معمولا در خانواده ها وجود دارد این تمایل به ایجاد فاصله و قطع ارتباط بین اعضا وجود دارد بنابراین راه رو برای مشکلات بسیار بزرگتر در آینده هموار میکند. با این وجود، یک مشاور خانواده میتواند به همه اعضای خانواده در درک نقش اونها در خانواده کمک کند، همچنین مزایای برقراری ارتباط باز و صادقانه را به آن ها نشان دهد.

اگه یکی از اعضای خانواده از ناتوانی رنج می برد، همه اعضا فرآیند خودشون رو در مورد این مسئله و احساسات از دست دادن میگذرانند که به راحتی می تواند واحد خانواده را از هم جدا کند. با این وجود، یک جلسه مشاوره برای همه اعضا می تواند به “شکستن یخ” کمک کند و آنها را قادر به درک مثبت یکدیگر بدون ایجاد تعارض کند.

  •  بهبود روابط و تقویت پیوندها

خواهر و برادرها در بعضی مواقع درگیری دارند و بسته به ماهیت آن ها، اگه این درگیری ها حل نشوند می تواند به ارتباط در خانواده آسیب جدی برساند. گاهی خواهر و برادرها نسبت به یک دیگر حسادت می کنند و برای جلب توجه در بین چیزهای دیگر، مبارزه می کنند. خیلی از والدین نمیتوانند این کودکان رو درک کنند یا متوجه اهمیت مشکل نیستند، به همین خاطر کودکان رو با احساسات حل نشده تربیت می کنند.

با این وجود، دیدن یک مشاور خانواده میتواند به شما کمک کند فرزندان خودتون رو بسیار بهتر درک کنید، و بدانید که چطور احساساتتان را ابراز کنید. علاوه بر این، آوردن خواهر و برادر در طول جلسه همچنین باید به اونها کمک کنه تا همدیگه را درک کنند و اختلافات خودشان را حل کنند. این یکی از مهمترین 6 مزیت مراجعه به مشاور خانواده است..

  •  ایجاد عزت نفس

همه ما نیاز به عزت نفس سالم داریم تا بتوانیم از پس چالش های اساسی زندگی بربیاییم و بتوانیم در جامعه به خوبی زندگی کنیم. بیشتر افرادی که بدون عزت نفس رشد می کنند یا زندگی می کنند در برابر فشار همسالان، مشکلات بین فردی و مشکلات سلامتی آسیب پذیر هستند. اگه والدین فاقد انگیزه و عزت نفس باشند، احتمال ابتلای فرزندانشان از همین مورد بیشتر می شود.

یک خانواده درمانی باید بتواند این مسئله را درست کند و والدین و فرزندان را قادر به شناخت و درک یک دیگر کند، بنابراین آن ها احساس بهتری نسبت به خودشان و ارزششان در جامعه دارند. به این ترتیب واحد زندگی مثبت تری را سپری می کنند و شانس موفقیت در زندگی شان رو افزایش می دهند.

  • شادتر شدن خانواده

با وجود دستگاه های هوشمند و سیستم های سرگرمی، اکثر افراد در صورت استرس یا مواجهه با مشکلی، به ابزارها، تلویزیون ها و تلفن های هوشمند خودشان پناه می برند. این بیشتر شبیه فرار یا پنهان شدن از مشکلات شما است که باعث نگرانی و شاید استرس سایر اعضای خانواده می شود. با این وجود، درک چگونگی کنار اومدن با مشکلات خاص و رو به رو شدن با آن ها بدون چشم بستن بر روی سایر اعضای خانواده نقش بسیار مهمی دارد و مانع غمگین بودن خانواده می شود.

  • برخورد با طلاق

طلاق یکی از بزرگترین کابوس ها برای بیشتر واحدهای خانوادگی و افراد درگیر است. اگرچه ممکن است بعضی از افراد دلایل موجهی برای طلاق داشته باشند (مثل خیانت) یا به هر دلیل دیگه ای تصمیم به طلاق می گیرند.

مراجعه به مشاور خانواده یا مشاور ازدواج می تواند خانواده شما رو نجات بده. مشاور می تواند دلایل احتمالی سوتفاهم و درگیری در خانواده رو شناسایی کند و به شما در حل و بهبودشان کمک کند و اغلب باعث استحکام خانواده شود. با این وجود، اگه یکی از اعضا تصمیم نهایی اش طلاق باشد، مشاور همه اعضای درگیر رو برای پذیرش شرایط آماده می کند.

  •  سلامت روحی و جسمی

آرامش برای سلامت روان و جسم مهم است. با این حال، صلح وقتی اتفاق می افتد که همه یک دیگر را درک کنند و مایل به کار تیمی باشند. تا زمانی که کسی وجود داشته باشد که به مشکلات شما گوش دهد و در صورت امکان به شما کمک کند، همه اعضای خانواده از هماهنگی بیشتری برخوردار می شوند.

با این حال اکثر مردم باید همسر و فرزندان خودشان را با بعضی از تسهیلات مفید درک کنند. یک مشاور خانواده، به خانواده تون کمک می کند تا مشکلات خاصی را شناسایی کنید و بدونید که چطور می توانید آن ها را به روش سازنده اداره کنید.

در طول جلسات مشاوره خانواده چه کارهایی انجام می شود؟

ابتدا مشاور خانواده با هریک از اعضای خانواده صحبت می کند تا به درک جامعی از مشکلات برسد. مشاور خانواده در جلسه سوالاتی را می پرسد تا به این نتیجه برسد هر کدوم از اعضای خانواده مشکلات را چطور می بینند و زمانی که مشکلی ایجاد می شود چطور آن را مدیریت کنند.

در مرحله بعدی، مشاور خانواده طرح درمانی خودش را طراحی و اجرا میکند. هدف اصلی حل و درمان تعارضات بین خانواده است بدون مقصر و سرزنش اعضای خانواده.

در واقع مشاور خانواده به اعضای خانواده کمک می کند با یک دیگر بهتر تعامل کنند و راه های جدیدی برای حل مشکلاتشان پیدا کنند و مشکلات خودشان حل کنند. به طور کلی مشاور خانواده آموزش و مهارت هایی به اعضای خانواده می دهد که در شرایط دشوار به شیوه کارآمد عمل کنند و این مشکلات را از بین ببرند.

تعداد جلسات مشاور خانواده متغیر است و این که چند وقت یک بار نیاز است که با مشاور جلسه داشته باشید بستگی به مشکلاتی که در بین اعضای خانواده است، وجود دارد و در جلسه درمانی این مشکلات مطرح می شود.

نکته آخر

بر اساس سازمان بهداشت جهانی به صورت دوره ای همه افراد نیاز دارند تحت مشاوره و درمان مشاوران و روانشناسان قرار بگیرند. اگر تاحالا به هیچ مشاوری مراجعه نکرده اید و از راهنمایی هایشان استفاده نکرده اید پیشنهاد می کنیم خودتان به تنهایی یا همراه همسرتان در یک جلسه مشاوره شرکت کنید و مشکلات و مسائلی که با آن ها روبه رو هستید یا مشکلات و مسائل شخصی و بین فردی که بین شما و اعضای خانواده وجود دارد روا مطرح کنید و اجازه دهید که مشاور بهتر شما را بشناسد.

مشاور قطعا متوجه می شود که شما چه دغدغه و چه نیازهایی دارید، چه استعداد ویژه ای دارید که می توانید بهتر در کارتان موفق شوید. چه مشکلاتی بین شما وجود دارد که قادر به حل این مسائل و مشکلات نیستید. در واقع مشاور خانواده به شما کمک می کند که این مشکلات و مسائل را به بهترین روش ممکن حل کنید.

مرکز مشاوره فراز با مشاوران و متخصصان کارآزموده و با تجربه به شما در هر زمینه ای مشاوره می دهند.

سنجش هوش از طریق آزمون هوشی استنفورد–بینه

اهمیت سنجش هوش و استعداد برای کودکان خیلی بیشتر از گذشته مورد توجه قرار گرفته است و برای والدین خیلی اهمیت دارد که مهارت های فرزندانشان بر اساس استعداد هایی که دارند پرورش یابد. و دیگر مانند گذشته نیست که یا کودکان به حال خود رها می شدند و هیچ اهمیتی به استعداد های آنها داده نمی شد و یا اینکه بر عکس برای برخی از والدین فرزندان تبدیل به ماشین آرزو شده بودند تا هر آرزویی را که درکودکی خودشان نتوانستند به آن دست یابند را برایشان به دست آورند. امروزه با توجه به اینکه تعداد فرزندان در خانواده ها کاهش یافته پدر و مادرها تمام تلاششان این است که آینده درخشانی برای فرزندانشان بسازند و آنها را در مسیر استعدادهایشان هدایت کنند نه آمال و آرزوهای خودشان. مراکز مشاوره و روانشناسی بسیاری در استعدادیابی و هدایت تحصیلی و شغلی کودکان خانواده ها را یاری می دهند. با توجه به اهمیت استعدادیابی باید از ابزار های حرفه ای و تخصصی در این زمینه استفاده کرد که همان آزمون های هوشی هستند. آزمون های متعددی برای بررسی هوش و استعداد کودکان و نوجوانان وجود مانند آزمون هوش چندگانه گاردنر، آزمون هوشی وکسلر و آزمونی که در این مقاله به آن پرداخته می شود یعنی آزمون هوشی استنفورد – بینه.

بررسی استعداد ها از طریق آزمون های هوشی:

بررسی هوش از گذشته دارای اهمیت زیادی بود و تلاش های زیادی برای ساختن یک ابزار معتبر برای سنجش هوش و استعداد انجام شده و می شود؛ زیرا هوش سازه ی بسیار پیچیده ای می باشد. در گذشته فرض بر این بود که فقط افرادی که در انجام محاسبات ریاضی توانمند هستند هوش بالایی دارند؛ حتی در نظام آموزش و پرورش خودمان هم والدین تلاش می کردند فرزندانشان وارد رشته های ریاضی شوند. زیرا فرض بر این بود که دانش آموزان باهوش و با استعداد وارد این رشته می شوند و رشته های تحصیلی دیگر نیازی به استعداد خاصی ندارد.

اما پژوهشگرانی از جمله بینه و سیمون، ریموند کتل و گاردنر که همگی به بررسی سازه و مفهوم هوش می پرداختند به این نتیجه رسیدند که هوش ابعاد متعددی دارد و گاردنر گفت هوش انواع مختلفی دارد و با بررسی های متعدد به 8 نوع هوش جداگانه دست یافت و در این زمان بود که استعدادیابی کودکان و نوجوانان اهمیت یافت زیرا حالا تنها رشته ریاضی نبود که نشان دهنده هوش و استعداد افراد بود بلکه هرکس می توانست در یک زمینه خاص استعداد داشته باشد که باید کشف می شد.

آزمون هوشی استنفورد–بینه:

اولین بار در سال 1904 بینه و سیمون در فرانسه به دستور وزارت آموزش و پرورش فرانسه مشغول به ساخت آزمونی شدند که بتواند افراد عقب مانده ذهنی را از دیگر دانش آموزان تشخیص دهد. و اولین آزمون که در سال 1905 ساخته شد به آزمون بینه – سیمون معروف بود. آنها بررسی های خود را ادامه دادند و آزمونشان را اصلاح و دو نسخه دیگر در سال های 1908 و 1911 منتشر کردند. بعد از مرگ آنها دانشگاه استنفورد در امریکا تحقیقات آنها را ادامه و برای وفادار ماندن به تلاش های بینه و سیمون نام آزمون خود را استنفورد – بینه گذاشتند و تا کنون 5 نسخه از این آزمون منتشر شده است و در هر نسخه تلاش کردند تا بتوانند به شکل دقیق تری به سنجش هوش و استعداد بپردازند.

اهمیت استعدادیابی به وسیله آزمون هوشی استنفورد–بینه

اهمیت استعدادیابی به وسیله آزمون هوشی استنفورد–بینه به قدری زیاد است که افراد متخصص و حرفه ای نیز باید در این زمینه وارد شوند. مرکز خدمات روانشناسی و مشاوره فراز با استفاده از روانسنج های حرفه ای و ابزار های سنجش هوش و استعداد به بررسی استعداد های کودکان و نوجوانان و حتی بزرگسالان می پردازد و با مشاوره فردی حرفه ای؛ آنها را در مسیر تحصیلی و شغلی شان یاری می دهد.

انواع استعداد هایی که با استفاده از این آزمون مورد سنجش قرار می گیرد.

از آنجایی که خیلی مهم است که کودکان در بهترین سن برای استعدادیابی مورد سنجش قرار بگیرند این آزمون دامنه گسترده ای دارد یعنی از 3 سالگی تا بالای 90 سالگی را شامل می شود. همه ی آزمون های سنجش هوش و استعداد یک نمره ی کلی به دست می دهند که به آن هوشبهر یا نمره هوشی گفته می شود. که برای استعدادیابی خیلی به کار نمی آید زیرا هیچ اطلاعاتی از جزئیات استعدادهای افراد به دست نمی دهد. اما درکنار هوشبهر کل، آزمون هوشی استنفورد–بینه در 5 حیطه هوشی به بررسی توانمندی های افراد می پردازد که بسیار قابل توجه است. و می توان نقاط قوت و ضعف افراد را در این 5 حیطه مورد بررسی قرار داد. این 5 حیطه عبارتند از: استدلال سیال، دانش، استدلال کمی، پردازش دیداری – فضایی و در آخر حافظه فعال که هر مورد را به طور مختصر بررسی می کنیم.

  1. استدلال سیال: استدلال سیال به توانایی حل مسئله از طریق شناسایی رابطه بین موضوعات، مسائل و پدیده ها اشاره دارد. این حیطه تأثیر پذیری کمی از محیط و یادگیری آموزشی دارد و از آن به عنوان هوش ارثی نیز یاد می کنند. معمولاً افرادی که استعداد بالایی در این زمینه داشته باشند در بسیاری از فعالیت ها موفق اند زیرا اساس و بنیاد بسیاری از یادگیری ها توانایی استدلال سیال است.
  2. دانش: دانش شامل تمام اطلاعات عمومی می شود که در حافظه بلند مدت فرد ذخیره و نگهداری می شود. پس یادگیری هایی که فرد از محیط دریافت می کند نیز بر میزان هوش و استعداد او تأثیر می گذارد و می تواند آن را ارتقاء دهد. در این حیطه مشخص می شود که فرد چگونه دانشی که فرا گرفته را مورد استفاده قرار می دهد. و هم به صورت کلامی و هم به صورت غیر کلامی مورد سنجش قرار می گیرد.
  3. استدلال کمی: استلال کمی یعنی توانایی استفاده از اصول و قوانین حاکم بر دنیای اعداد برای حل کردن مسائل ریاضی. در واقع افرادی که در این بخش نمره بالایی دریافت می کنند از هوش ریاضی بالایی برخوردارند و استعداد خوبی برای انجام هرگونه فعالیتی که مرتبط با اعداد و ارقام و فرمول ها باشد؛ دارند.
  4. پردازش دیداری – فضائی: یعنی فرد بتواند روابط بین اجسام و الگو ها را در ذهن خودش تجسم و کشف کند. افرادی که استعداد بالایی در این زمینه دارند معمولا جهت یاب های خوبی هستند. و در فعالیت هایی مانند مجسمه سازی، نقشه کشی و اکثر فعالیت های هنری استعداد خوبی دارند.
  5. حافظه فعال: حافظه فعال آن بخش از حافظه بلند مدت است که مدام مورد بازبینی و اصلاح قرار می گیرد و از آن استفاده می شود. این حیطه در یادگیری های آموزشگاهی تأثیر بسیار زیادی دارد زیرا اگر فرد در این حیطه دارای ضعف باشد در فعالیت های تحصیلی با مشکل مواجه می شود. زیرا یادگیری های او بر پایه ی حافظه فعال است.

در استعدادیابی کودکان و نوجوانان به وسیله این آزمون ما دو هوشبهر دیگر هم داریم هوشبهر کلامی و غیر کلامی که هر 5 حیطه را شامل می شود. یعنی دانش کلامی و غیر کلامی، حافظه فعال کلامی و غیر کلامی و الی آخر. معمولاً برای انتخاب رشته هوشبهر کلامی معرف رشته های علوم انسانی است و هوشبهر غیر کلامی معرف رشته های فنی و مهندسی ، ریاضی و معماری و عمران است.

پس مجموعاً این آزمون 8 نمره به ما می دهد که عبارتند از: نمره کل، هوشبهر کلامی، هوشبهر غیر کلامی و نمره برای هر 5 حیطه ی استدلال سیال، دانش، استدلال کمی، پردازش دیداری- فضایی و حافظه فعال.مشاوران با بررسی هر کدام از این 8 نمره ی هوشی می توانند به دقت فرد را برای هدایت در زمینه هایی که استعداد دارد راهنمایی کند. در مرکز روانشناسی فراز می توانید به استعدادیابی فرزند خود  از طریق آزمون هوشی استنفورد–بینه و دیگر آزمون ها بپردازید و او را در راستای توانمندی هایش یاری کنید و آینده ای درخشان تر برای او بسازید.

 

 

 

 

کارآفرینی | نقش ابهام پذیری در کارآفرینی

یکی از ویژگی های شخصیتی که معمولاً کارآفرینان با آن شناخته می شوند و یکی از عوامل مؤثر در گرایش به فعالیت های کارآفرینانه ابهام پذیری یا تحمل ابهام است. رویکرد ویژگی های شخصیتی کارآفرینانه معتقد است ویژگی های شخصیتی وجود دارد که می تواند زمینه ساز گرایش به کارآفرینی باشد و روحیه کارآفرینی را در افراد تقویت کند. پژوهشگرانی که به بررسی ویژگی های شخصیتی مشترک بین کارآفرینان پرداختند به ویژگی هایی دست یافتند که می تواند افراد دارای ظرفیت کارآفرینی را متمایز کند؛ آنها به پنج ویژگی شخیتی عمده دست یافتند که عبارتند از: کانون کنترل، خلاقیت، تحمل ابهام، ریسک پذیری و موفقیت طلبی که در این مقاله قصد داریم به طور ویژه به ویژگی شخصیتی یا توانمندی ابهام پذیری بپردازیم.

تعریف ابهام پذیری یا تحمل ابهام:

ابهام پذیری یعنی پذیرفتن عدم قطعیت به عنوان بخشی از زندگی و توانایی برنامه ریزی و اقدام برای آینده با وجود این عدم قطعیت. در آغاز حیات بشر انسان با وجود دانش اندکی که درباره جهان پیرامونش داشت وارد عمل شد و شروع کرد به شکار کردن بدون اینکه به طور قطع بداند چه چیزی در انتظار اوست. در واقع شاید بتوان گفت به خاطر وجود این ویژگی بود که بشر اولیه توانست پیشرفت کند و تمدن امروز شکل بگیرد. در شروع یک فعالیت کارآفرینانه که با ایده های خلاقانه شروع می شود هیچ قطعیتی برای موفقیت این ایده و فعالیت وجود ندارد .

حالا این سوال مطرح می شود که ابهام یعنی چه؟

ابهام یعنی نشانه ای که به فرد اطمینان دهد که یک رویداد، صد در صد نتیجه بخش خواهد بود وجود ندارد تحمل این ابهام برای خیلی از افراد دشوار است و مانع آنها برای تصمیم گیری است. اینکه نمی دانند در آینده چه چیزی در انتظار آنهاست آنها را دچار سردرگمی میکند و ترجیح می دهند در چنین شرایطی تصمیمی اتخاذ نکنند. اما تصمیمات کارآفرینانه و فعالیت های این چنینی از آنجایی که خلاقانه، تازه و بدیع است و خیلی از آنها برای اولین بار قرار است اجرا شود معمولاً هیچ قطعیتی را به دنبال ندارد اما کارآفرینان این ابهام و آشفتگی را می پذیرند و دست به اقدام و برنامه ریزی می زنند و همین ویژگی است که یکی از وجوه تمایز عمده کارآفرینان و غیر کارآفرینان است یعنی توانایی تحمل ابهام یا ابهام پذیری.

پس به این نتیجه رسیدیم که قدرت تحمل ابهام در کارآفرینان به مراتب بیشتر از دیگران است و آنها این توانایی را دارند که بدون احساس ناراحتی، اضطراب و پریشانی به طور مؤثری با شرایط و اطلاعات مبهم، ناقص، غیر قطعی، سازمان نیافته و غیر شفاف مواجه شوند. شاید بتوان گفت ابهام موجب افزایش انگیزش کارآفرینان می شود و شاید هیجانی که در ابهام تجربه می کنند برای آنها لذت بخش است.

چه افرادی ابهام پذیری کمی دارند؟

یکی از عوامل زمینه ساز که مانع بالا رفتن توانایی تحمل ابهام در افراد می شود سبک تربیتی یا شیوه فرزند پروری والدین است. افرادی که با قواعد دستوری و باید و نباید های زیادی پرورش یافته و بزرگ شده اند و در واقع دنیای آنها تقسیم شده است به کارهای ممکن و کارهای غیرممکن، کارهای درست و کارهای غلط، کار های سخت و راحت و … افرادی هستند که توانایی عدم قطعیت و ابهام در آنها بسیار پایین است چون هیچ وقت ابهامی را در زندگی تجربه نکرده اند و همه چیز از پیش توسط والدین برای آنها تعیین شده است اگر بخواهیم در مورد نحوه شکل گیری هویت در این افراد سخن بگوییم شاید بتوان گفت این افراد دارای هویت پیش رس نیز هستند. هویتی که توسط والدین بر آنها تحمیل شده است.

به علاوه محققان در پژوهش های خود دریافتند که این ویژگی در زنان کمتر از مردان است و علت آن تفاوت های نقشی آنهاست. نقشی که مردان در جامعه به عنوان تأمین کننده معاش خانواده بر عهده دارند باعث می شود آنها در شرایط مبهم نیز بیشتر از زنان تمایل به اقدام و فعالیت داشته باشند.

نکته دیگر ویژگی های شخصیتی افراد است که مجموع آنها در قالب تیپ های شخصیتی جای گرفته است. که رغبت سنج هالند یکی از آزمون هایی است که برای بررسی تیپ شخصیتی و ترجیح های افراد استفاده می شود. بنا بر تقسیم بندی هالند افرادی که دارای تیپ شخصیتی قرادادی هستند معمولاً این ویژگی در آنها کمتر به چشم می خورد زیرا آنها در شرایط معین وظایف مشخصی را بر عهده گرفته اند و نامشخص بودن موقعیت و نتایج آن آنها را دچار سردرگمی و ابهام می کند. و برعکس افرادی که دارای تیپ شخصیتی جست و جوگر و متهور هستند بیشتر از بقیه از این ویژگی برخوردارند زیرا برای رسیدن به اهداف خود حاضرند در شرایط مبهم نیز دست به اقدام بزنند و از ابهام پذیری بالایی برخوردارند.

عوامل مؤثر بر تقویت روحیه ابهام پذیری:

اقتصاد جهان امروزه به سمت کسب وکارهای کوچک و کارآفرینانه پیش می رود و یکی از نشانه های توسعه هر کشوری میزان کسب وکارهای کارآفرینانه است. برای پرورش روحیه کارآفرینی باید به تقویت ویژگی هایی پرداخت که ظرفیت افراد را برای ایجادکسب و کارهای خلاقانه و تازه افزایش می دهد. یکی از آنها نیز توانایی تحمل ابهام است. برخی از عوامل مؤثر بر این ویژگی را در ادامه بیان می کنیم.

  • اکتشاف گری:

اگر در کودکی به فرد اجازه اکتشاف و جست و جوی محیط اطرافش را بدهیم و کودک به دنبال کشف ناشناخته های محیط اطرافش برود بدون اینکه بداند چه چیزی در انتظار اوست این روحیه در او تقویت می شود در واقع والدینی که با آرامش کودکان خود را در کشف محیط اطرافشان همراهی می کنند این فرصت را به کودک می دهند تا ظرفیت خویش را برای تحمل ابهام در موقعیت های مختلف زندگی افزایش دهد . امروزه سیستم تعلیم و تربیت کشور های توسعه یافته نیز از روش های اکتشافی و آموزش غیر مستقیم برای تدریس دروس استفاده می کنند و معلم به عنوان تسهیل گر کودک را در مسیر یادگیری اکتشافی همراهی میکند.

  • اعتماد به نفس:

یکی از توانمندی هایی که به شدت بر روحیه افراد برای تحمل و فعالیت در شرایط مبهم و غیر قابل پیش بینی تأثیر می گذارد اعتماد به نفس است. وقتی فرد تجربه های موفقیت آمیزی از فعالیت های گذشته خویش داشته باشد به خودش برای انجام موفقیت آمیز وظایفش در آینده؛ هرچند مبهم و نامعلوم اعتماد می کند و بر عکس فردی که از اعتماد د به نفس پایینی برخوردار باشد به شدت از انجام فعالیتی که قطعیتی برای موفقیت در آن وجود ندارد می هراسد و سعی می کند خود را در این موقعیت ها قرار ندهند.

  • خوکارآمدی:

خودکارآمدی قضاوتی هست که فرد در مورد خودش دارد. فردی که به توانایی های ذاتی خودش و نقاط قوت خودش باور دارد و می داند می تواند از پس موانع پیش رو بر بیاید مطمئناً واکنش مطلوبی نسبت به موقعیت های مبهم و ناشناخته از خود نشان می دهد. فردی که خودش را انسان کارآمدی می داند و باور دارد که فعالیت هایش اثر بخش است بهتر می تواند وارد عمل شد و دست به اقدامات مبتکرانه بزند .

تمام ویژگی هایی که در بالا گفته شد در روحیه ابهام پذیری افراد مؤثر است و این ویژگی نیز یکی از بارز ترین ویژگی های افراد کارآفرین است به همین خاطر است که هیچ فرد کارآفرینی را نمی یابیم که از اعتماد به نفس پایینی برخوردار باشد و جذب ایده های نو و ناشناخته نشود.

 

 

نگارنده: آمنه کشاورز کارشناس ارشد مشاوره

تأثیر نظریه ساخت گرایی بر روش های یاددهی و یادگیری

نظریه ساخت گرایی یک نظریه متمرکز بر یادگیری و فرایندهای آن است.همان طور که از نامش بر می آید بر اساس این نظریه فرد خودش دانش اش را می سازد و تولید دانش یک فرایند پیوسته است که بر تجارب انفرادی فرد استوار است . در واقع این نظریه ماهیت دانستن را مورد بررسی قرار می دهد و فرضیه هایی در مورد آن دارد؛ ساخت گرایی معتقد است که راه های رسیدن به دانش و ساختن آن از فردی به فرد دیگر متفاوت است و بستگی به کنش متقابل هر فرد با رویدادها و تجربیات زندگی روزمره دارد و هرکس بایداین راه را برای خودش کشف کند.

ساخت گرایان معتقدند که هیچ کس نمی تواند یک دانش ناشناخته را یاد بگیرد یا کشف کند بلکه باید آن را با دانسته های قبلی خود پیوند دهد و از طریق سر نخ های آشنا به قسمت های ناشناخته دانش برسد. این باور بسیار به آموزش و پرورش و فرایند تعلیم و تربیت در جهان کمک کرد و روش های تدریس در آموزش و پرورش را متحول ساخت. در این نظریه آموزگار فقط می تواند در مسیر یادگیری به عنوان تسهیل گر فعالیت کند زیرا عمده فعالیت بر عهده دانش آموزان است بر عکس سیستم سنتی که نقش دانش آموز به عنوان یک گیرنده منفعل اطلاعات تعریف شده بود؛ در این رویکرد این خود دانش آموز است که مسئولیت اصلی یادگیری را بر عهده دارد و نقش بسیار فعالی در کلاس درس برای او تعریف می شود.

ریشه تاریخی نظریه ساخت گرایی:

پیوند دادن دانش جدید با دانسته های پیشین فرد شباهت زیادی به همان روش دیالکتیک سقراطی دارد اینکه سقراط با استفاده از گفت و گو و پرسش و پاسخ های ساده به افراد کمک می کرد تا مفهوم و منظور او را درک کنند و با همین روش عقاید و باور های غلط آنان را به چالش می کشید به گونه ای که فرد با استفاده از دانش پیشین خودش به دانش جدیدی دست می یافت یا بر اساس باور های خودش گروه دیگری از باورهایش مورد تردید قرار می گرفت.

تفاوت این نظریه با نظریه های سنتی یادگیری:

آموزش بر اساس نظریه ساخت گرایی به هر فرد کمک می کند تا با روش خودش، متناسب با روحیات و دنیای درونی خودش و با توجه به سرعت یادگیری خودش دانش اش را بسازد. در این رویکرد به تفاوت های فردی توجه زیادی می شود و یک دستور کار برای همه به اجرا در نمی آید و به تفاوت های افراد احترام و توجه خاصی داده می شود.

اگر در رویکرد سنتی معلم مانند یک آشپز مواد اولیه را آماده می کند ، غذای مورد نظر را انتخاب می کند ، می پزد و به خورد دانش آموزان می دهد در نظریه ساخت گرایی معلم فقط مواد اولیه را آماده می کند و این دانش آموزان هستند که غذا را می پزند ، در این روش معلم بر فرایند کار دانش آموزان نظارت دارد و به عنوان یک تسهیل گر عمل می کند.

فرایند یاگیری بر اساس نظریه ساخت گرایی:

فرایند یادگیری براساس این نظریه شامل 5 مرحله است که دانستن آن خالی از لطف نیست. به این 5 مرحلهE5 هم می گویند زیرا در زبان انگلیسی ابتدای کلمه هر یک از مراحل با E شروع می شود.

  • مرحله اول: درگیر کردن یا انگیزش (Engaging)

ما انسان ها تا نخواهیم و علاقه نداشته باشیم شروع به یادگیری هیچ چیزی نخواهیم کرد؛ به خصوص دانش آموزان پس در این مرحله انگیزه لازم در دانش آموزان ایجاد می شود و معلم سعی می کند با استفاده از روش های خاصی دانش آموزان را به موضوع مورد تدریس علاقمند کند تا انگیزه لازم برای یاگیری در آنها شکل بگیرد. روش هایی مثل: طرح کردن یک معما، تعریف کردن یک داستان ناتمام، طرح یک مسئله یا مشکل، بازی های فکری و … .

  • مرحله دوم: کاوش(Exploration)

حالا که دانش آموزان مشتاق یادگیری شدند و با موضوع مورد نظر درگیر شدند و توانستند که بر آن متمرکز شوند معلم به طور غیر مستقیم با طرح پرسش های ساده دانش آموزان را در مسیری قرار می دهد تا به هدف یادگیری برسند یا بتوانند معما یا مسئله ای که اول کلاس مطرح شده را حل کنند. مانند پرسیدن سؤال هایی که دانش آموزان بتوانند با استفاده از دانسته های قبلی خود به پاسخ آنها دست یابند. قدم به قدم معلم همراه آنها در مسیر یادگیری حرکت می کند. یکی دیگر از کارهایی که در کاوشگری به دانش آموزان کمک می کند گروه بندی کردن آنان است تا بتوانند با استفاده از دانش جمعی خود یادگیری خود را شکل دهند به طوری که دانش آموزان مراحل کاوشگری را یاد می گیرند و به صورت گروهی به حل معما یا مسئله می پردازند.

  • مرحله سوم: توضیح و تشریح( Explanation)

در این مرحله معلم از دانش آموزان می خواهد که آموخته ها و دستاورد های خود را توضیح و تشریح داده و در اختیار بقیه قرار دهند

  • مرحله چهارم: گسترش(Elaboration)

بعد از اینکه دانش آموزان دستاوردها و یافته ها و مفاهیمی که خودشان آموخته اند را شرح می دهند معلم استدلال ها و اشتباهات آنها را بررسی و اصلاح می کند. معلم در این مرحله از روش مستقیم برای آموزش استفاده می کند تا دانش آموزان متوجه اشتباهات خود شوند و سپس به سراغ تمرین های مرتبط با درس می روند تا آموخته های خود را در عمل به نمایش بگذارند.

  • مرحله پنجم: ارزشیابی( Evaluation)

در این مرحله آموخته های دانش آموزان مورد ارزشیابی قرار می گیرد تا معلم از میزان یادگیری دانش آموزان آگاه شود. در این مرحله از خودارزیابی هم که توسط خود دانش آموزان انجام میگیرد استفاده می شود. به این شکل که از دانش آموزان خواسته می شود تا در مورد فعالیت ها و کارهای یکدیگر نظر بدهند و نقاط ضعف و قوت یکدیگر را بیان کنند که به یادگیری بیشتر آنها کمک می کند؛ به این روش، ارزشیابی برای یادگیری هم گفته می شود یعنی خود ارزیابی کردن نیز به گونه ای باشد که به یادگیری منجر شود.

نقد نظریه ساخت گرایی:

نظریه ساخت گرایی درهای جدیدی به روی روش های یاددهی و یادگیری گشود و تأثیر انکار ناپذیری بر تعلیم و تربیت گذاشت اما با وجود این ساخت گرایی در کنار جنبه های مثبت معایبی نیز دارد زیرا یادگیری آنقدر فرایند پیچیده ای است که یک نظریه به تنهایی نمی تواند تمام ابعاد آن را تبیین کند.

درست است که این روش یک روش دانش آموز محور است و نقش آنها در فرایند یادگیری بسیار پررنگ است و بخاطر همین یادگیری به صورت عمیق و مفهومی اتفاق می افتد و از طرف دیگر باعث افزایش اعتماد به نفس دانش آموزان می شود اما خیلی روش وقت گیر و هزینه بری است زیرا تهیه ابزار و وسایل آن و اجرای الگوهای آن هزینه بالایی در بر دارد و اگر تعداد دانش آموزان زیاد باشد عملاً غیر قابل اجراست. با وجود اینکه تنوع مواد درسی در این روش زیاد است و مطالب برای دانش آموزان تکراری نمی شود و مرتبط با زندگی روزمره دانش آموزان بوده و یادگیری آنها را آسان تر می کند اما چون بر فردیت دانش آموزان تأکید دارد بار زیادی هم بر عهده دانش آموزان است که به علت خستگی ممکن است بازدهی آنها را کاهش دهد و اثر بازدارندگی بر یادگیری داشته باشد. همچنین دستاورد های این رویکرد را به طور مستقیم نمی توان مورد ارزشیابی قرار داد زیرا هرکس به روش خود مطالب را یاد می گیرد و یک روش ثابت برای همه وجود ندارد در اینجا نقطه قوت این نظریه به نقطه ضعفش تبدیل می شود.

 

 

 

نگارنده: آمنه کشاورز، کارشناس ارشد مشاوره

ماهیت هوش اخلاقی در کودکان و ضرورت پرورش آن

با توجه به اینکه هوش اخلاقی به معنی تشخیص درست از نادرست افراد در تعاملات اجتماعی و در برخورد با موقعیت های مختلف زندگی است؛ تقویت هوش اخلاقی در کودکان می تواند اثرات قابل توجه و ویژه ای در روابط بین فردی افراد داشته باشد. شاید به همین خاطر است که همه ادیان و مذاهب بر اهمیت اخلاق در سعادت و سلامت انسان تأکید دارند و در اهمیت این هوش می توان به حدیثی از پیامبر اسلام اشاره کرد که فرمودند: من مبعوث شدم تا مکارم اخلاق را زنده کنم.

پرورش هوش اخلاقی در کودکان:

با تمام این توضیحات مهمترین و جذاب ترین نکته در مورد هوش اخلاقی این موضوع است که این هوش به طور کامل آموختنی است و می توان آن را در کودکان پرورش داد. حالا ممکن است این سوال مطرح شود که بهترین زمان برای آموزش این هوش به کودک چه زمانی است؟ بهترین زمان برای آموزش کودک از بدو تولد تا نوجوانی است و تعلل کردن موجب ضعف کودکان در این مورد می شود و آن ها را با مشکل مواجه می کند، زیرا پدر و مادر همیشه نمی توانند در کنار فرزند خود باشند و این کودک است که وقتی وارد جامعه می شود باید بتواند درست را از غلط تشخیص دهد و بر اساس این ارزیابی بتواند تصمیم های مهم زندگی خود را اتخاذ کند.

هفت اصل هوش اخلاقی:

هوش اخلاقی در کودکان شامل هفت اصل اخلاقی است که به افراد کمک می کند هنگام رویارویی با چالش های اخلاقی زندگی بتوانند از آن ها عبور کنند. در واقع این اصول استاندارد های اخلاقی را در اختیار فرد قرار می دهد.

  • اصل اول: همدلی

همدلی عاطفه اخلاقی قدرتمندی است که به فرد کمک می کند تا بتواند با دیگران ارتباط برقرار کند و نسبت به آنها و درد ها و مشکلاتشان بی تفاوت نباشد. یعنی می تواند احساسات و نگرانی های دیگران را درک کند. در واقع به غیر از نیاز های خودش به نیاز های دیگران هم توجه می کند، نسبت به آنها حساس است. کسانی که احساس همدلی بالایی دارند – چون درد را درک می کنند- به شکلی رفتار نمی کنند که باعث آزار و اذیت دیگران شود. به عبارت دیگر همدلی مانند یک اهرم فشار عمل می کند که فرد را وادار می کند که به سمت رفتار های درست حرکت کند.

  • اصل دوم: وجدان

وجدان ندای درونی بالقوه ای است که به کودک در تصمیم گیری درباره درست و نادرست بودن امور کمک می کند و وقتی دچار خطا و اشتباهی می شود با ایجاد احساس عذاب وجدان به فرد هشدار می دهد که دارد از مسیر درست منحرف می شود. در واقع در مسیر زندگی فرد وجدان مانند چراغ خطر عمل می کند، همچنین وجدان سنگ بنا و زیر بنای پرورش صفات اخلاقی مانند صداقت و مسئولیت پذیری است.

  • اصل سوم: خویشتنداری

خویشتنداری به معنی تفکر و مهار احساسات وامیال در هنگام واکنش یا تصمیم گیری است با پرورش این اصل کودک یاد میگیرد قبل از انجام هرکار یا تصمیمی به جای اینکه عجولانه رفتار کند؛ بتواند به درستی فکر کند و لذت هایش را به تعویق بی اندازد تا به هدف هایش دست یابد. اینکه بتواند لذتهای آنی و موفقیت های کوتاه مدت را مهار کند تا به هدف نهایی و لذت بزرگی که برای آن برنامه ریزی کرده است برسد.

  • اصل چهارم: احترام

احترام یعنی فرد علاوه بر احساسات و هیجانات و حقوق خودش؛ به حقوق، احساسات و هیجان های دیگران نیز توجه می کند و برای آنها ارزش و احترام قائل است در واقع همان نکته طلایی که: با دیگران همانگونه رفتار کن که دوست داری دیگران با تو رفتار کنند در این اصل تجلی می یابد. پرورش این اصل می تواند زیربنایی برای پیشگیری از خشونت، تجاوز به حقوق دیگران ، بی عدالتی و بسیاری از رفتار های مخرب در بزرگسالی و آینده کودک باشد.

  • اصل پنجم: مهربانی

این اصل به این نکته اشاره دارد که کودک یاد بگیرد به جای توجه صرف به نیازها و خواسته های خودش و برآورده کردن آنها به شکلی خودخواهانه به نیازها و خواسته های دیگران هم توجه کند و به کمک برای برآورده شدن آنها علاقه نشان دهد. شاید بتوان گفت این اصل همان چیزی است که آدلر آن را علاقه اجتماعی نامید و تأکید داشت که کلید سلامت روان در افراد رشد علاقه اجتماعی است و از آن به عنوان یک معیار برای رسیدن بیماران به سلامتی استفاده می کرد. توجه کردن به دیگران و مدافع حقوق آنها بودن باعث می شود کودک هیچ وقت به فکر آزار و اذیت دیگران و تجاوز کردن به حقوق دیگران نیفتد.

  • اصل ششم: تحمل و بردباری

پرورش این اصل به کودک کمک می کند با بردباری و آرامش با دیگران رفتار کند. در دنیایی که محرک های زیادی برای برانگیختن خشم و بروز پرخاشگری وجود دارد؛ تحمل و بردباری باعث می شود که فرد بتواند خشم خود را کنترل کند. محیط های شغلی نیز یکی دیگر از محیط هایی است که نیاز به تحمل و بردباری زیادی دارد و اگر فرد مجهز به این اصل از هوش اخلاقی نباشد مطمئناً با مشکلات زیادی روبه رو خواهد شد. در واقع والدین با پرورش این اصل از هوش اخلاقی در کودکان شان می توانند آنها را در مسیر توسعه مهارت های فردی هدایت کنند.

  • اصل هفتم: انصاف

وقتی این اصل در کودک پرورش یابد او یاد میگیرد با هرکس فارغ از جنسیت، قومیت، زبان، نژاد و رنگ پوست با احترام و انصاف رفتار کند و هیچ عاملی باعث ایجاد تبعیض بین دیگران در رفتار با آن ها نمی شود و به جای اینکه متعصبانه و با پیش داوری تصمیم گیری کند؛ می تواند بر پایه انصاف تصمیمات عاقلانه تری اتخاذ کند. با پرورش این اصل فرد می توان نسبت به افراد گوناگون صرف نظر از عقاید و رفتارهای متفاوتی که دارند عکس العملی مبتنی بر پذیرش داشته باشد.

 

نتیجه گیری

خانواده اولین مکان و امن ترین مکانی است که کودک در آن رشد می کند و از دریچه ای که در بستر خانواده شکل می گیرد دنیا را تماشا می کند و راه ارتباطی او با دنیا و اطرافیان از خانواده آغاز می شود. خانواده ای که از ابتدا به ارزش های اخلاقی پایبند باشد و این ارزش ها را به فرزندش آموزش دهد اصول اخلاقی در کودک درونی می شود و فرد استاندارد های اخلاقی برای رفتار کردن دارد. و دارای یک مسیر و جهت مشخص است و می داند در مسیر رسیدن به اهدافش اصولی وجود دارد که باید آنها را رعایت کند و خط قرمز هایی هست که نباید از آنها عبور کند.

 

 

نگارنده: آمنه کشاورز، کارشناس ارشد مشاوره

اهمیت مشاوره | جایگاه و اهمیت مشاوره در دنیای مدرن امروز

تنها موجودی که می تواند با همنوعان خود به بحث و تبادل نظر بپردازد، انسان است. در واقع انسان برای حل مشکلات خود نیازمند مشورت و راهنمایی گرفتن از انسان دیگر است. در طول عمر بشر راهنمایی و مشورت همواره مطرح بوده است و با کسانی که مورد قبول و اعتمادمان هستند مشورت می کنیم. با توسعه علوم انسانی و رشد علوم رفتاری به اهمیت مشاوره به عنوان شاخه ای مستقل از علوم رفتاری ‌توجه شد.

در دنیای امروز جایگاه و اهمیت مشاوره به صورت حرفه ای ياورانه برای کمک به افرادی است كه در رشد، سازگاری، تصميم گيری، روابط خانوادگی، مهارت های اجتماعی وشيوه زندگی مشکلاتی ‌دارند و مشاوره به اين افراد کمک می کند تا راه حل مناسبی برای مشکلات بيابند.

با پیشرفت سریع تکنولوژی، بشر امروز در يک دوره پيچيده زندگی می کند، يکی از خصایص اصلی در اين دوره، تخصصی شدن مسائل و وابستگی افراد به يکديگر جهت استفاده از تخصص آنها برای تداوم يک زندگی متعادل است. لذت بردن از زندگی شخصی و رشد و تعالی شخصيت، شکوفا نمودن استعدادها و ارضای نيازها، اعم از نيازهای اوليه جسمانی، نياز به امنيت و آرامش، نياز به تعلق، نياز به دوست داشتن و دوست داشته شدن، نياز به احترام و نياز به ‌شکوفايی در دنيای امروز فرايند ساده ای نيست، در تمام اين مراحل به مشاور و مشاوره نياز است.

تعريف مشاوره:

در سال 1965 کرومبولتز تعریفی بدیع و نو از مشاوره بیان کرد که عبارت است از ” مشاوره از تمامی فعاليت های اخلاقی تشكيل يافته است كه در آن مشاور متعهد، تلاش می كند تا به مراجع كمک كند تا به آن دسته از رفتارهايی بپردازد كه بتواند به حل مشكلات و مسائل او منجر شوند “.

اما جامع ترين تعريف که جایگاه و اهمیت مشاوره را نشان می دهد توسط بوركس و استفلر بيان شده است. آنها تقریباً به همه جنبه ها و ابعاد کار یک مشاور در فرآیند مشاوره اشاره کرده اند. این گونه بیان می کنند ” مشاوره به رابطه حرفه ای بين يک مشاور آموزش ديده و مراجع دلالت دارد.

اين رابطه معمولا ميان دو نفر است. اگر چه بعضی مواقع مشاوره با بيش از دو نفر صورت می گيرد. اين رابطه درمانی برای كمک كردن به مراجعان جهت درک و روشن كردن نظرات آنان در مورد محيط زندگی خود و ياد دادن راه رسيدن به اهداف انتخاب شده فردی از طريق انتخاب راه های سنجيده و با معنای فردی و حل مشكلات هيجانی و ميان فردی برگزار می شود “.

اهداف مشاوره:

در تعاریفی از اهمیت مشاوره شده است به این اشاره می کند که به فرد برای شناخت خود کمک می شود. منظور و هدف از شناخت فرد از خود اين است که با اين شناسايی بتواند به صورت انسانی مؤثرتر و خلاق تر و در نتيجه شادمان تر زندگی کند. چنين فردی درمعنايی که کارل راجرز بيان داشته به صورت فعال تر ظاهر می گردد.

در حقیقت از طریق مشاوره و راهنمایی فرد نه تنها وضع فعلی خود را بهتر درک می کند ، بلکه از آنچه که به صورت آن درخواهد آمد نيز آگاه می شود. راجرز معتقد است که هدف بيشتر مشاغل یاورانه که شامل مشاوره و راهنمايی نيز می شود ، افزايش رشد جسمانی و روانی فرد در مسير رشد اجتماعی است.

به همین دلیل جایگاه و اهمیت مشاوره در دنیای امروزی روشن می شود که دو هدف دارد: 1- هدف آنی ، 2- هدف نهایی

1. هدف آنی مشاوره: یکی از اهداف کوتاه مدت مشاوره این است به افراد در حل مشکلات تحصيلی ، خانوادگی و شغلی کمک کند، که آن را پیشگیری قبل از درمان می دانند و باعث جلوگيری از اتلاف سرمايه مادی و معنوی فرد در راهی ناشناخته می شود.

2. هدف نهایی مشاوره: عبارت است از اينکه افراد را قادر سازند که بتوانند با بينش صحيح به حل مشکلات خويش پرداخته و عاقلانه رفتار نمايد.

خصوصیات شخصیتی مشاوران:

یکی از موضوعاتی که در جایگاه و اهمیت مشاوره نقش بسزایی دارد خصوصیات شخصیتی خود مشاوران است. در سال 1951 ” ماورر ” در خصوص شخصیت مشاوران به این نکات اشاره کرد : “ رشد شخصی يا پختگی ، مهمترين خصوصيت مشاوران می باشد، اما روش صحيحی برای ارزيابی آن وجود ندارد “.

بر همین اساس ” هامرین و پولسون ” تحقیقاتی را در این خصوص انجام دادن که در آن 91 مشاور، خصوصیاتی را که به نظر آنها عمل مشاوره را تسهیل می کرد بیان نمودند. این خصوصیات به این ترتیب است:

  • میزان فهم و درک مشاور
  • مهارت همدلی در فرآیند مشاوره
  • ثبات و پایداری شخصیتی
  • صبر و بردباری
  • صمیمیت
  • حضور ذهن
  • انصاف
  • سعه صدر
  • آرامش
  • داشتن فکری باز
  • ابتکار و خلاقیت
  • تعادل و علاقه اجتماعی

اما اتحاديه تعليم و تربيت مشاوران ، شش خصوصيت ذيل را برای مشاوران قلمداد کرده و لازم می داند تا جایگاه و اهمیت مشاوره را خاطر نشان کند:

  1. اعتقاد و احترام به هر مراجع
  2. تعهد در برابر ارزش های انسانی
  3. آگاهی از دانش دنيا روز
  4. داشتن فکری باز گشوده به مسائل
  5. شناخت خود
  6. تعهد اخلاقی و حرفه ای

نگارنده: زینب پندار، دانشجوی دکترای مشاوره تخصصی

ایجاد کسب و کارهای کوچک شخصی

«کوچک زیباست»
این شعاری بود که بعضی از کارگران و کارمندان شرکت های بزرگ در انقلاب صنعتی اروپا سر دادند و با خارج شدن از این شرکت ها دست به ایجاد کسب و کارهای کوچک برای خود زدند.

ادامه مطلب

12