زندگی خوب به چه معناست؟ شادی چه معنایی دارد؟ موفقیت واقعی یعنی چه؟ آیا داشتن یک زندگی شاد، یک آرزو و خیال محال است؟
اینها و سوالات دیگری که برای داشتن یک زندگی خوب در ذهن نقش میبندد را میتوانیم با چند تکنیک ساده به واقعیت بدل کنیم. شاید باورتان نشود، اما هنر شاد زیستن، یک انتخاب است؛ چراکه تصمیمگیرندههای اصلی در زندگی، خودمان هستیم. نحوهی نگرش ما نسبت به زندگی، چه مثبت باشد چه منفی، همهی رویدادها، افراد، روابط و اساساً هر چیزی که در زندگی با آن روبرو هستیم را تحت تاثیر قرار میدهد.
بسیاری از ما درگیر این باور اشتباه هستیم که شادی واقعی یعنی پول زیاد، یا اینکه برای شاد شدن باید منتظر یک معجزه بود. اما حقیقت این است که اگر از درون شاد نباشیم و انگیزه و انرژی کافی را نداشته باشیم، هر چقدر هم پول داشته باشیم، باز هم شاد نخواهیم بود.
در این مقاله، به بررسی سه فرمول ساده اما جادویی میپردازیم که میتواند زندگی شما را متحول کند: پذیرش، رها کردن و شکرگذاری.
فرمول اول: پذیرش؛ هنر رها کردن تقلا
اولین فرمول برای داشتن یک زندگی شادتر، پذیرش است. پذیرش یعنی قبول کردن شرایط با تمام سختیهای آن؛ به عبارتی بپذیریم وضعیت فعلی همین است، ولی قرار نیست آینده هم همین باشد. در واقع مشکلات هست، اما باید به مسیرمان ادامه دهیم و نباید درجا بزنیم.
پذیرش به معنای تسلیم شدن در برابر شرایط نیست. بلکه به معنای درک این حقیقت است که هر اتفاقی که در حال حاضر رخ میدهد، بهترین و مناسبترین لحظه برای آن است. این درک عمیق، ما را از جنگیدن با واقعیتهای غیرقابل تغییر رها میسازد و انرژیمان را برای تغییر آنچه که در توان داریم، آزاد میکند.
پذیرش یعنی:
-
پذیرفتن آدمها با تمام نقصهایشان
-
پذیرفتن هر کس اجازه دارد همان باشد که خودش میخواهد
-
پذیرفتن هیچکس مسئول زندگی ما نیست جز خودمان
-
رها کردن انتظارات غیرواقعی از دیگران
وقتی یاد بگیریم شرایط را همانگونه که هست بپذیریم، آرامش عجیبی در وجودمان جاری میشود. دیگر زمانی را برای انکار واقعیت یا سرزنش دیگران تلف نمیکنیم. به جای آن، روی راهحلها و مسیری که پیش رو داریم تمرکز میکنیم.
یکی از پژوهشهای معروف در زمینه شادی، مطالعه هاروارد بر روی توسعه بزرگسالان است که طولانیترین مطالعه بر روی شادی انسان محسوب میشود. این مطالعه که از سال ۱۹۳۸ با ۷۲۴ شرکتکننده آغاز شد، به این نتیجه رسید که «روابط نزدیک، بیش از پول یا شهرت، چیزی است که مردم را در طول زندگی شاد نگه میدارد.» پذیرش دیگران با تمام نقصهایشان، نخستین گام برای ساختن چنین روابطی است.
تمرین عملی: این هفته، هر زمان که با شرایط یا شخصی مواجه شدید که با انتظاراتتان همخوانی نداشت، سه بار عمیق نفس بکشید و با خود بگویید: «وضعیت فعلی همین است، اما من میتوانم بهترین واکنش را نشان دهم.»
فرمول دوم: رها کردن؛ جادوی رهایی از گذشته
دومین فرمول، رها کردن است. این فرمول را میتوان یک جادوی محض دانست؛ چراکه ما را از اسارت گذشته و آینده آزاد میکند و متوجه این موضوع میسازد که تا به الان واقعاً زندگی نکردهایم.
مشکل بزرگ انسان این است که همه چیز را نگه میدارد:
-
تمام روابط گذشتهای که داشته
-
خاطرات دردناکش
-
اشیا مادی که به او در تجدید خاطرات کمک میکنند
-
نگرانیهای بیپایان درباره آینده
همه اینها ما را ضعیف، غمگین و ناامید میکنند. نگه داشتن این همه چیز در ذهن، سبب دور شدن ما از لذت زندگی میشود. اما اگر از این فرمول ساده استفاده کنیم و همه چیز را رها کنیم و اجازه دهیم اوضاع به طور عادی پیش برود، قادر خواهیم بود که زمان حال را بدون مقایسه تجربه کنیم.
رها کردن به معنای فراموش کردن یا بیتوجهی به گذشته نیست. بلکه به معنای قطع وابستگی عاطفی به چیزهایی است که دیگر در خدمت رشد ما نیستند. این یک اقدام آگاهانه برای سبک کردن بار ذهنی و عاطفی است.
آرتور بروکس، استاد دانشگاه هاروارد، شادی را به سه «مغذی بزرگ» تقسیم میکند: لذت، رضایت و معنا. رها کردن، ارتباط مستقیمی با بخش رضایت دارد؛ چراکه رضایت واقعی زمانی حاصل میشود که «همه چیزهایی که داریم تقسیم بر چیزهایی که میخواهیم» باشد. وقتی میتوانیم خواستههای غیرضروری را رها کنیم، رضایت بیشتری از داشتههایمان کسب میکنیم.
تمرین عملی: یک کاغذ بردارید و تمام چیزهایی که شما را به گذشته گره زده یا نگران آینده میکند، بنویسید. سپس کاغذ را مچاله کنید و دور بیندازید. این یک نماد ساده برای شروع فرآیند رها کردن است.
فرمول سوم: شکرگذاری؛ تمرین توجه به داشتهها
سومین و شاید قدرتمندترین فرمول، شکرگذاری است. در دنیای امروز، بسیاری از افراد به دلائل متعدد دچار اختلالات روحی و روانی میشوند. یکی از راهکارهای اساسی که برای حل این مشکل پیشنهاد میشود این است که: «زمانی از وقت روزانهی خود را، صرف تفکر به داشتهها و نعمتهای خود کنید.» این کار موجب رسیدن به آرامش ذهن و حال خوب شما میشود.
قانون شکرگزاری تنها مختص به دین و مذهب نبوده و در تحقیقات روانشناسی نیز تاثیر شکرگزاری برای داشتن زندگی شاد اثبات شده است. شکرگزاری نگرش ما را تغییر میدهد؛ ناگهان زندگیمان پرمایه و فراوان به نظر میرسد، نه کمبود و نارسایی.
مارتین سلیگمن، یکی از بنیانگذاران روانشناسی مثبتنگر، شادی را با معادله سادهای توصیف میکند:
H = S + C + V
-
S: نقطهی تنظیم زیستی (ژنتیک)
-
C: شرایط زندگی
-
V: اقدامات ارادی و انتخابهای روزانه
نکته مهم این است که ما بر روی S و تا حدی بر C کنترل محدودی داریم، اما بخش V یعنی اقدامات ارادی ما – جایی است که قدرت اصلی ما نهفته است. شکرگزاری یکی از قدرتمندترین اقدامات ارادی است که میتوانیم هر روز انجام دهیم.
مارتین سلیگمن همچنین مجموعهای از اقدامات عملی برای افزایش شادی ارائه کرده است که با حروف اختصاری GREAT DREAM شناخته میشود:
-
Giving: بخشش و کمک به دیگران
-
Relating: ارتباط با مردم
-
Exercising: مراقبت از بدن
-
Awareness: زندگی آگاهانه و ذهنآگاهی
-
Trying Out: یادگیری مداوم
-
Direction: داشتن اهداف
-
Resilience: یافتن راههای بازگشت از شکستها
-
Emotions: جستجوی خوبیها
-
Acceptance: پذیرش خود
-
Meaning: بخشی از چیزی بزرگتر بودن
همه این موارد، اقداماتی هستند که در کنترل ماست و شکرگزاری، زیربنای بسیاری از آنهاست.
تمرین عملی: هر شب قبل از خواب، سه چیزی که در آن روز بابتشان شکرگزار هستید را یادداشت کنید. این کار ساده، پس از چند هفته، تغییر شگرفی در نگرش شما ایجاد خواهد کرد.
چرا این سه فرمول با هم کار میکنند؟
این سه فرمول در واقع یک زنجیره به هم پیوسته هستند:
-
با پذیرش، جنگ با واقعیت را متوقف میکنیم.
-
با رها کردن، بار سنگین گذشته و آینده را از دوش برمیداریم.
-
با شکرگذاری، بر زیباییهای موجود در لحظه حال تمرکز میکنیم.
آلبرت انیشتین، یکی از بزرگترین ذهنهای تاریخ، فرمول سادهای برای شادی داشت. او در سال ۱۹۲۲، زمانی که در هتلی در توکیو اقامت داشت و تازه از دریافت جایزه نوبل مطلع شده بود، به دلیل نداشتن پول نقد برای انعام به پیک هتل، دو تکه کاغذ با دو جمله کوتاه نوشت و امضا کرد و به او داد. این دو کاغذ سالها بعد به قیمت ۱.۵ میلیون دلار به فروش رسید.
جمله اول انیشتین این بود: «زندگی آرام و متواضعانه شادی بیشتری به ارمغان میآورد تا تلاش برای موفقیت که با ناآرامی مداوم همراه است.»
این جمله، درست همان چیزی است که سه فرمول ما به دنبال آن هستند: آرامش، رهایی از تقلا، و قدردانی از سادگی.
چگونه این فرمولها را در زندگی روزمره پیاده کنیم؟
۱. پذیرش در عمل
-
هر روز صبح، قبل از هر کاری، واقعیت را همانگونه که هست بپذیرید
-
به جای اینکه بگویید «چرا این اتفاق برای من افتاد؟» بگویید «این اتفاق افتاده، حالا چه کاری میتوانم انجام دهم؟»
-
مرز میان آنچه در کنترل شماست و آنچه نیست را تشخیص دهید
۲. رها کردن در عمل
-
رابطهای که به شما آسیب میزند را رها کنید یا بازتعریف کنید
-
خاطرات دردناک را بپذیرید اما اجازه ندهید هویت شما را تعیین کنند
-
نگرانی درباره آینده را با برنامهریزی عملی جایگزین کنید
۳. شکرگذاری در عمل
-
یک دفترچه شکرگزاری داشته باشید و روزانه بنویسید
-
به جای تمرکز بر کمبودها، روی داشتهها تمرکز کنید
-
شکرگزاری را به یک عادت روزانه تبدیل کنید؛ نه فقط یک کار یکباره
نتیجهگیری
شادی یک نقطهی مقصد نیست، یک جهت است. سیدنی هریس، فیلسوف آمریکایی، بهدرستی گفته است: «شادی یک جهت است، نه یک مکان.»
سه فرمولی که در این مقاله بررسی کردیم – پذیرش، رها کردن و شکرگذاری – مسیر حرکت در این جهت را به ما نشان میدهند. اگر امروز تصمیم بگیرید که این سه اصل ساده را در زندگی خود به کار بگیرید، به زودی متوجه تغییرات شگرفی در کیفیت زندگیتان خواهید شد.
یادتان باشد که شادی چیزی نیست که بدست آورید؛ چیزی است که با انتخابهای روزانهتان میسازید. همانطور که انیشتین به ما یادآوری میکند، گاهی سادهترین فرمولها، عمیقترین تأثیر را بر زندگی ما دارند.
از همین امروز شروع کنید. بپذیرید، رها کنید و شکرگزار باشید.
اگر به دنبال مشاوره بیشتر در زمینه بهبود کیفیت زندگی و روابط هستید، میتوانید از خدمات مرکز مشاوره فراز بهرهمند شوید. تیم ما آماده است تا شما را در مسیر دستیابی به زندگی شادتر همراهی کند.